Şair Cemal-i Halveti Hakkında Bilgi


En son Güncelleme tarihi ve güncelleyen: 11 Ekim 2020 Kerim Usta

Şair Cemal-i Halveti Hakkında Bilgi
Çelebi Halîfe diye meşhur olan Cemâl-i Halvetî’nin tam adı Ebü’l-Füyûzât Muhammed b. Hamîdüddin b. Mahmûd b. Muhammed b. Cemâleddin el-Aksarâyî’dir. Doğum tarihi bilinmemektedir.  Bazı kayıtlarda Amasya’da doğduğu yazılı ise de tarihçiler çoğunlukla Aksaray’da doğduğunda birleşirler. İlk tahsilini doğduğu yerde yaptıktan sonra İstanbul’a gitti. Medresede okurken tasavvufla ilgilenmeye başladı. Zeyniyye tarikatı şeyhlerinden olup Hacı Halîfe diye tanınan Seyyid Abdullah el-Kastamonî’ye bağlandı ve sonrasında icâzet aldı. Bir müddet sonra Karaman’da olduğunu duyduğu Alâeddin Halvetî’nin müridi Abdullah Karamanî’ye, onun vefatından sonra da Tokat’a giderek Ümmî Şeyh Tâhirzâde’ye bağlandı.

Daha sonra Bakü’de bulunan Halvetiyye’nin ikinci pîri Seyyid Yahyâ-yı Şirvânî’den istifade etmek üzere yola çıktı. Onun vefat haberi üzerine Molla Pîrî diye bilinen halifesi Muhammed Bahâeddin Erzincânî’ye bağlandı. İcâzetnâmesini aldıktan sonra bir süre Amasya’da hizmet veren Cemâl-i Halvetî, II. Bayezid ve Koca Mustafa Paşa’nın daveti üzerine İstanbul’a geldi. Önce Ayvansaray’da Gül Camii’nin yanında, daha sonra da Kocamustafapaşa’daki dergâhta postnişin olarak vazife yaptı. Padişah tarafından veba hastalığına yakalananlara dua etmesi için kırk dervişiyle beraber hacca gönderilen Çelebi Halîfe, yerine Sünbül Sinan’ı vekil bırakarak yola çıktı. Yolda Tebük yakınlarında vefat etti. Vefatına, “kad mâte şâh-ı evliyâ” (899) cümlesi tarih olarak düşürülmüştür.

Cemâl-i Halvetî’nin kurucusu olduğu Cemâliyye tarikatı Halvetiyye tarikatının dört ana şubesinden biridir. Cemâliyye’den Sünbüliyye, Şâbâniyye, Assâliyye ve Bahşiyye adlı dört tâli kol doğmuş, bunlardan Şâbâniyye birçok alt kola ayrılmıştır.

Eserleri:
1. Tefsîrü’l-Fâtiḥa ve’ḍ-Ḍuḥâ,
2. Risâletü hüviyyeti’l-muṭlaḳa,
3. Teʾvîlü “ḥubbü’d-dünyâ reʾsü külli ḫaṭîʾetin”
4. Kitâbü’n-Nûriyye.
5. Risâletü’l-kevs̱eriyye.
6. Envârü’l-ilâhiyye.
7. Risâletü’l-İslâmiyye.
8. Sirâcü’s-sâlikîn ve minhâcü’ṭ-ṭâlibîn.
9. Envârü’l-ḳulûb li-ṭalebi rüʾyeti’l-maḥbûb.
10. Esrârü’l-vuḍûʾ. Yedi fasılda abdestin sırları anlatılır.
11. Risâletü’r-raḥîmiyye.
12. Maḳāle tevs̱îḳıyye ve risâle tevḥîdiyye.
13. Ḥabbetü’l-maḥabbe.
14. Şerḥu erbaʿîne ḥadîs̱en ḳudsiyyen.
15. Teʾvîlâtü erbaʿîne ḥadîs̱en.
16. Tefsîru “ḫaleḳallāhü Âdeme ʿalâ ṣûretih”
17. Sirâcü’l-ḳulûb.
18. Dîvançe

Kaynak:
* Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi-cemal-i-halveti

Konuyu Paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir