Karaman Çarşı Yangını ve Ağıtı: Sami Özdağ

Karaman Çarşı Yangını ve Ağıtı: Sami Özdağ

Karaman’ın Çarşı Yangını ve Alamanya Macerası

1964 yılıydı, Karaman’ın kalbi olan Gazipaşa ve Külahcılar caddeleri alevler içindeydi. Bir terzi dükkânından çıkan kıvılcım, şiddetli rüzgarın da yardımıyla hızla yayılmış ve caddeyi bir cehenneme çevirmişti. Yangın günlerce söndürülemedi, alevler 254 dükkanı ve tüm mallarını yuttu. Geriye kalan ise kül ve dumanla kaplı bir şehir merkeziydi.

Yangının en büyük darbesini esnaflar aldı. Bitişik nizamda dizilen dükkanlar ve ahşap çatılar, yangının hızla yayılmasına sebep olmuştu. Birçok esnaf iflas etti, geçimlerini kaybetti. Bu durum, Karaman’ın adeta kanayan bir yarası haline geldi.

Çaresiz kalan esnaflar, ailelerini geride bırakarak Avrupa’nın yolunu tuttu. Hedefleri belliydi; Almanya’da iş bulmak, biraz para kazanmak ve bir nebze olsun sermaye biriktirmek. Bu sayede işyerlerini yeniden açabilecek, belki de ailelerine bir yuva kurabileceklerdi.

Karamanlılar için “Alamanya” yeni bir umut vadediyordu. Evinden askerlik dışında çıkmamış, belki de yumurta bile kırmamış koca koca ustalar ve esnaflar, dilini bilmedikleri bir ülkeye göç etmeye karar verdiler. Eşlerini, çocuklarını geride bırakarak gurbete çıkan bu adamlar, artık birer işçiydi. Artık ne esnaftılar, ne de tüccar. Ellerinde kazma, kürek ve çekiç vardı. Gurbetin soğuk ve sert gerçekleriyle yüzleşmeye hazırlardı.

Sami Özdağ Bey, bu göç dalgasını ve yaşanan dramı “Çarşı Yangını” adlı ağıtında dile getirdi. Ağıtta, gurbetin acısı, özlem ve çaresizlik tüm çıplaklığıyla yankılanıyordu. Gurbetin ne olduğunu, geride kalan ailelerin yaşadıklarını anlatan bu ağıt, Karaman’ın hafızasına kazınmıştı.

Yıllar sonra, o “birkaç yıllık gurbet” 30 yıla dönüştü. Birçoğu, gurbete çıktıkları o günün umuduyla geri dönemedi. Uçak kuyruklarında, tabutlarda vatanlarına döndüler. Onlar, Karaman’ın yangınında kül olan dükkanların yanında, hayallerini de yaktılar ve gurbetin soğuk kucağında kayboldular.

Zamanla Karamanlılar, Almanya’da önemli bir topluluk oluşturdular. Kendi derneklerini, camilerini ve okullarını kurdular. Birbirleriyle dayanışarak hem geleneklerini yaşattılar hem de yeni bir vatan inşa ettiler. Bugün, Almanya’da 300 binden fazla Karamanlı yaşıyor ve bu sayı her geçen gün artıyor.

Karaman’ın yangını ve Alamanya macerası, bir şehrin ve insanlarının yaşadığı trajedinin özetiydi. Bu hikaye, göçün ve gurbetin acısını, umut ve çaresizliği anlatan bir destandır.

Olaya bizzat şahit olan değerli  Sami Özdağ Bey tarafından güftesi yapılarak “Ağıt” şeklinde yorumlanmıştır.

Kerimusta.com/Kerim Yarınıneli

Not: 2013 yılında yayımlanan konu tekrar yeniden güncellendi.

 

Yorum yapın

Kerim Usta sitesinden daha fazla şey keşfedin

Okumaya devam etmek ve tüm arşive erişim kazanmak için hemen abone olun.

Okumaya devam et