Ana ile İlgili Deyim ve Atasözleri

Yayım tarihi

En son Güncelleme tarihi ve güncelleyen: 1 Nisan 2021 Kerim Usta

Ana ile İlgili Deyim ve Atasözleri

  • Ağlarsa anam ağlar, başkası (kalanı) yalan ağlar(Atasözü) İnsanın sıkıntısını yürekten paylaşan yalnızca annesidir, diğerlerinin üzülmesi yüzeyseldir.
  • Ana baba bir(Deyim) Aynı anne ve babadan olan.
  • Ana baba eline bakmak(Deyim) Ana ve babanın verdiği para ile geçinmek.
  • Ana baba yavrusu(Deyim) Nazlı büyütülmüş çocuk.
  • Ana bir, baba ayrı(Deyim) Anaları bir, babaları ayrı olan (kardeşler).
  • Ana gibi yâr olmaz, Bağdat gibi diyar olmaz(Atasözü) İnsanlar içinde bize anne kadar candan bağlı dost yoktur.
  • Ana ile kız, helva ile koz(Atasözü) Anne ile kız, koz helvasının içindeki cevizle helva gibidirler, birbirlerinden kesinlikle ayrılmazlar.
  • Ana kızına taht kurar, kız bahtı kocadan arar(Atasözü) Kocası iyi olmayan bir kadın, kendi ne kadar zengin olursa olsun, mutlu olamaz.
  • Ana kızına taht kurmuş, baht kuramamış(Atasözü) Kocası iyi olmayan bir kadın, kendi ne kadar zengin olursa olsun, mutlu olamaz.
  • Ana rahmine düşmek(Deyim) Döl yatağında cenin oluşmak.
  • Anadan doğmuşa dönmek (anadan yeni doğmuş gibi olmak)(Deyim) 1) Dertsiz, tasasız bir duruma gelmek; 2) Günahlardan arınmış duruma gelmek.
  • Analı kuzu, kınalı kuzu(Deyim) 1) Her işi yolunda giden; 2) Annesi sağ olan çocukların mutluluğunu anlatan bir söz.
  • Analık fenalık (kara yamalık)(Atasözü) Üvey ana fenalık simgesidir.
  • Anam babam(Deyim) İçtenlik bildiren bir söz.
  • Anamın (babamın) öleceğini bilseydim kulağı dolu darıya satardım(Atasözü) İnsan en değerli malının karşılıksız olarak elinden gideceğini bilse onu yok denecek kadar az bir paraya satar.
  • Anan güzel idi hani yeri, baban güzel idi hani evi(Atasözü) Hiçbir duruma güvenilmez, bizim olan şeyler elimizde sürekli olarak kalmazlar.
  • Anan yahşi, baban yahşi(Deyim) Birini, bir işe razı etmek için onu övmek amacıyla söylenen bir söz.
  • Ananın (anasının) ak sütü gibi (helal olsun)(Deyim) ‘Anamın sütü bana nasıl helal ise bu da sana öyle helal olsun’ anlamında kullanılan bir söz.
  • Ananın bahtı kızına(Atasözü) Bir anne nasıl bir evlilik hayatı geçirirse kızının evlilik hayatı da kendisininkine benzer.
  • Ananın bastığı yavru (civciv) incinmez (ölmez)(Atasözü) Annenin acı sözü çocuğuna ağır gelmez.
  • Anası turp (sarımsak), babası şalgam (soğan)(Deyim) Ne olduğu belirsiz kimselerin çocuğu.
  • Anası yerinde(Deyim) Anne gibi kabul edilen (kadın).
  • Anasına bak, kızını al, kenarına (kıyısına, tarağına) bak, bezini al(Atasözü) Bir kızın karakterini öğrenmek isteyenler, anasının durumunu göz önüne alırlarsa aldanmamış olurlar.
  • Anasından doğduğuna bin pişman(Deyim) 1) Çok tembel, üşengeç; 2) canından bezmiş.
  • Anasından doğduğuna pişman olmak(Deyim) Çok eziyet görmek, çok üzülmek, bezdirilmek.
  • Anasından emdiği süt burnundan (fitil fitil) gelmek(Deyim) Bir işi yaparken çok sıkıntı çekmek.
  • Anasından emdiği sütü burnundan getirmek(Deyim) Birine bir iş yaptırırken çok sıkıntı çektirmek.
  • Anasını bellemek(Deyim) Kaba en büyük kötülüğü yapmak.
  • Anasını eşek kovalasın!(Deyim) Kaba sözü edilen kimse veya iş için bıkkınlık, dikkate almama ve umursamama anlatan bir söz.
  • Anasını sat! (satayım!)(Deyim) ‘Önem verme (vermem), aldırma (aldırmam), umursama (umursamam)!’ anlamında kullanılan bir söz.
  • Anasının gözü(Deyim) Çok kurnaz, çok açıkgöz, dalavereci, hinoğluhin.
  • Anasının ipini satmış (pazara çıkarmış)(Deyim) İpsiz, kendisinden her türlü soysuzluk beklenebilen (kimse).
  • Anasının kızı(Deyim) Her yönüyle annesine benzeyen kız çocuğu.
  • Anasının körpe kuzusu(Deyim)
    Pek küçük kucak çocuğu.
  • Anasının nikâhını istemek(Deyim) Bir şeye değerinden çok para istemek.
  • Anasının oğlu(Deyim) Her yönüyle annesine benzeyen erkek çocuğu.
  • Atı atasıyla, katırı anasıyla(Atasözü) Soylu kişiden korkulmaz, soysuz kişiden korkulur.
  • Besledik büyüttük danayı, şimdi tanımaz oldu anayı(Atasözü) Elinde büyüttüğün kişi gün gelip sana nankörlük edebilir.
  • Bir anaya bir kız, bir kafaya bir göz(Atasözü) Bir başa bir göz ne kadar gerekli ise bir anneye bir kız da o denli gereklidir.
  • Anasından doğduğuna pişman etmek(Deyim) Çok eziyet etmek, çok üzmek, bezdirmek.
  • Anası ağlamak(Deyim) Çok sıkıntı çekmek, eziyet çekmek, bitkin duruma gelmek.
  • Anasını ağlatmak(Deyim) Kaba bir kimseye çok eziyet etmek, çok sıkıntı çektirmek.
  • Dağ, ovanın süt anasıdır(Atasözü) Ticareti besleyen, üretim kaynaklarıdır.
  • Dağların şenliği (gelin anası)(Deyim) Şaka kaba, anlayışsız kimse.
  • Dilsizin dilinden anası anlar(Atasözü) Başkalarının kolay kolay anlayamadıkları şeyi, her gün onunla uğraşan kimse çok kolay anlar.
  • Doğan anası olma, doğuran anası ol(Atasözü) Bir çocuk, annesinin değerini ancak kendisi de çocuk sahibi olduktan sonra anlar.
  • Hık demiş (anasının veya babasının) burnundan düşmüş(Deyim) ‘Her durumuyla birine çok benziyor’ anlamında kullanılan bir söz.
  • Kaçanın anası ağlamamış(Atasözü) Tehlikeden kaçan kazançlı çıkmış.
  • Kuşa süt nasip olsa anasından olurdu(Atasözü) 1) Yaradılışı bir şeyden yararlanmasına elverişli olmayan kişi ne kadar çabalasa o şeyden yararlanamaz; 2) kişi en yakınından sağlayamadığı faydayı başkasından hiç sağlayamaz.
  • Oğlan anası kapı arkası, kız anası minder kabası(Atasözü) Eve gelin geldikten sonra oğlanın anası kapı dışarı edilecek kadar fazla görülür ama kızın anası başköşeye oturtulur.
  • Oğlan atadan (babadan) öğrenir sofra açmayı, kız anadan öğrenir biçki biçmeyi(Atasözü) Erkek çocuk, erkeklerin yapması gereken şeyleri babasından, kız çocuk da kadınların yapması gereken şeyleri annesinden öğrenir; anne ve baba bunları bilmiyorsa çocuktan böyle şeyler beklenemez.
  • Teyze, ana yarısıdır(Atasözü) Teyze, bir kimseye annesi gibi sevgi, şefkat gösterir, onunla yakından ilgilenir.
  • Vay anam! (anasını!, canına!)(Deyim) ‘çok şaşılacak şey’ anlamında kullanılan bir söz.
  • Yaza çıkardık danayı, beğenmez oldu anayı(Atasözü) Yetiştirdiğimiz, büyüttüğümüz gençler, bizi beğenmezler.
  • Yok ananın örekesi(Deyim) saçma bir söze karşı verilen karşılık.Kaynak:
  • Türk Dil Kurumu Sözlüğü

Yazar: Kerim Usta

Herkesin bir yaşama nedeni var. Benimki ise bir "Sevda"...

Yorum Gönderin

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir