Yüz ile İlgili Atasözleri ve Deyimler
Yüz kelimesini günlük hayatta ne kadar sık kullandığımızı belki de fark etmiyoruz. Bazen bir insanın yüzüne bakarız, bazen yüzümüz kızarır, bazen de birinin yüzüne bakacak hâlimiz kalmaz. Türkçede yüz kelimesiyle kurulmuş pek çok atasözü ve deyim vardır.
Bunların bazılarını her gün konuşmalarımızda kullanırız. Bazılarının anlamını ise duyduğumuz hâlde tam olarak bilmeyebiliriz.
Bu yazımızda yüz ile ilgili atasözlerini ve deyimleri bir araya getirdik. Anlamlarına bakarak dilimizde nasıl kullanıldıklarını birlikte hatırlayalım.
Kerim Yarınıneli / KerimUsta.com
Yüz ile İlgili Atasözleri
- Ağız yemese, yüz utanmaz: Armağan alan, armağanı verenin isteğini yerine getirmemeye çekinir ve mutlaka yapmaya çalışır.
- Ağız yer, yüz utanır: Armağan alan, armağanı verenin isteğini yerine getirmemeye çekinir ve mutlaka yapmaya çalışır.
- Ahmağa yüz, abdala söz vermeye gelmez: Ahmağa gereğinden çok ilgi gösterir, abdala gereğinden çok söz hakkı verirseniz sizi çok uğraştırır.
- Alnı açık yüzü ak: Çekinecek hiçbir durumu veya ayıbı olmayan.
- Arife günü yalan söyleyenin (oruç yiyenin) bayram günü yüzü kara çıkar (olur): Bir sözün yalan olduğu çabuk anlaşılır ve söyleyen toplum içinde utanılacak bir duruma düşer.
- Arsızın yüzüne tükürmüşler, “Yağmur yağıyor.” demiş: Arsız ne kadar ağır hakaret görse de aldırmaz, pişkinliğe vurur.
- Aşı pişiren yağ olur, gelinin yüzü ağ olur: Güzel şey, iyi gereç kullanılarak meydana gelir, bundan da iş yapana övünme payı çıkar.
- Bağa bak, üzüm olsun, yemeye yüzün olsun: Kişi, karşılık beklediği işten istediğini alabilmek için gereken harcamaları yapmalıdır.
- Bağı ağlayanın yüzü güler: Bir işe gereken özen gösterildiğinde olumlu sonuçlar alınır.
- Balı dibinden, yağı yüzünden: Değerleri derinleştikçe artan veya değerleri yüzeyde kalan insanlar vardır.
- Bir el bir eli yıkar, iki el bir yüzü yıkar: Bazı durumlarda yardımcısız iş yapılamayacağını anlatan bir söz.
- Civcivde gözün, et yemeye yüzün olsun: Kişi, karşılık beklediği işten istediğini alabilmek için gereken harcamaları yapmalıdır.
- Dost dostun ayıbını yüzüne söyler: Gerçek dost uyarmak, kusurun düzeltilmesini sağlamak amacıyla ayıbı yüze karşı söyler.
- Ekşi yüzlünün balı acı olur: İstemeden iyilik yapan kişi karşısındakini de hoşnut edemez.
- El eli yıkar, iki el yüzü: Bir kişi başka bir kişiye yardım ederse o da bu iyiliğin altında kalmaz, güçlenmiş olarak yardımlara koşar.
Yüz ile İlgili Deyimler
- Ayıbını yüzüne vurmak: Birinin kusurunu yüzüne söylemek.
- Bir işten yüz (yüzünün) akı ile çıkmak: Bir işi kendi saygınlığını yitirmeden eksiksiz ve başarılı olarak yapıp bitirmek.
- Bir şey olmaya yüz tutmak: Bir şey, olmak üzere bulunmak; giderek biçim ve renk değiştirmek.
- Bir şey yüzü görmemek: Bir şeyden yoksun olmak, uzak bulunmak.
- Bir şeye yüz tutmak: Yönelmek.
- Bir şeyin yüzüne hasret kalmak: O şeyden yoksun kalmak, hasret kalmak.
- Birinin veya bir şeyin yüzü suyu hürmetine: Birinin veya bir şeyin hatırına veya varlığına değer verildiği için.
- Birinin veya bir şeyin yüzünü unutmak: Uzun süre görmemek, varlığına hasret kalmak.
- Birinin yüzü kâğıt gibi olmak: Kanı çekilip benzi solmak.
- Birinin yüzüne bağırmak: Birine öfke ile saygısızca sözler söylemek.
- Birinin yüzüne karşı: Bir kimsenin kendi önünde ve ondan çekinmeden.
- Birinin yüzünü ağartmak: Beğenilir iş yapmak, iş ve davranışlarıyla yakınlarının övünmesine sebep olmak.
- Birinin yüzünü gözünü açmak: Bir çocuğa veya gence o zamana kadar bilmediği birtakım cinsel bilgiler vermek.
- Birinin yüzünü güldürmek: Birini mutlu etmek, birine iyilik etmek.
- Birinin yüzünü kızartmak: Bir kimsenin utanmasına sebep olmak, birini utanacak duruma düşürmek.
- Eline yüzüne bulaştırmak: Bir işi gerektiği gibi yapamamak, başarısız olmak, becerememek.
- Eşiğine yüz sürmek: Bir dilekte bulunmak için bir kişiye yalvarmaya gitmek.
- Gerçek yüzünü göstermek: Sakladığı düşüncelerini sonradan ortaya koymak.
- Gün yüzü görmemek: Güneş ışığından uzakta kalmak, ışık görmemek; mecaz olarak hiç kullanılmamak, yeni kalmak.
📅 Güncellenme: 20.11.2026 (İlk yayın: 20.11.2026)
Beğendiyseniz Paylaşın


