İçerisinde Burun Geçen Atasözleri ve Deyimler

Burun Geçen Atasözleri ve Deyimler Nelerdir?

Türkçede burun, yalnızca bir organın adı olarak değil, insanın davranışlarını, duygularını ve yaşadığı durumları anlatan pek çok deyim ve atasözünde de kullanılır. Kimi zaman kibirlenmeyi, kimi zaman öfkelenmeyi, özlem duymayı veya sıkıntı çekmeyi anlatan “burun”lu ifadeler, Türkçenin renkli anlatım özelliklerinden bazılarını yansıtır.

“Burnu büyümek”, “burun kıvırmak”, “burnunda tütmek” ve “burun buruna gelmek” gibi deyimler günlük dilimizde hâlâ kullanılmaktadır. Atasözlerinde ise burun; insanın kendi yararını gözetmesi, çalışmanın önemi ve yanlış kişilerin peşinden gitmenin sonuçları gibi farklı düşünceleri anlatır.

Aşağıda, içinde burun kelimesi geçen atasözü ve deyimleri anlamlarıyla birlikte bulabilirsiniz.

Kerim Yarınıneli / KerimUsta.com

Burun Geçen Atasözleri

Ağızdan burun yakın, kardeşten karın yakın. (İnsanın kendi yararı her şeyden önemlidir.)
Atta karın, yiğitte burun. (İyi koşan atın karnı, yiğit erkeğin burnu büyük olur.)
Kardeşten karın yakın (kulaktan burun yakın). (İnsanın kendi yararı her şeyden önemlidir.)
Kulaktan burun yakın, kardeşten karın yakın. (İnsanın kendi yararı her şeyden önemlidir.)
Ağanın alnı terlemezse ırgadın burnu kanamaz. (İşveren işçisi ile birlikte çalışmazsa işçi işe var gücüyle sarılmaz.)
Kılavuzu karga olanın burnu boktan kalkmaz. (Kötü kimsenin arkasına düşen kişinin başı dertten kurtulmaz.)

Burun Geçen Deyimler

Ağız burun birbirine karışmak. (1) Dayak sonucunda yüz yara bere içinde kalmak; 2) yüzde aşırı öfke, üzüntü, yorgunluk vb. durumların izleri görünmek.)
Azrail’le burun buruna gelmek. (Ölümle karşı karşıya gelmek.)
Burun buruna gelmek. (1) Beklenmedik bir anda karşılaşmak, birbirlerine çok yaklaşmak; 2) karşısında hissetmek.)
Burun bükmek. (Beğenmemek, önem vermemek.)
Burun kıvırmak. (Önem vermemek, küçümsemek, beğenmemek.)
Burun şişirmek. (Kibirlenmek.)
Burun yapmak. (Üstünlük taslamak.)
Ağzı burnu yerinde. (Oldukça güzel, yakışıklı.)
Ağzına burnuna bulaştırmak. (Bir işi beceremeyip berbat etmek, bozmak.)
Ağzından burnundan getirmek. (1) Huzurunu bozmak, sıkıntıya sokmak; 2) pişman etmek için uğraşmak.)
Ağzından girip burnundan çıkmak. (1) Türlü yollara başvurarak birini bir şeye razı etmek, kandırmak; 2) iyice dövmek.)
Ağzını burnunu çarşamba pazarına (çanağına) çevirmek. (Aşırı bir biçimde döverek perişan duruma getirmek.)
Ağzını burnunu dağıtmak (kırmak, parçalamak). (Aşırı bir biçimde döverek perişan duruma getirmek.)
Anasından emdiği süt burnundan (fitil fitil) gelmek. (Bir işi yaparken çok sıkıntı çekmek.)
Anasından emdiği sütü burnundan getirmek. (Birine bir iş yaptırırken çok sıkıntı çektirmek.)
(Bir işe) burnunu sokmak. (Gerekmeden her işe karışmak.)
(Birini) burnundan yakalamak. (Birini yönetimi altına almak, kaçamak bulamayacağı duruma getirmek.)
(Birinin) burnuna girmek. (Birine çok sokulmak.)
(Birinin) burnundan ayrılmamak. (Yanından gitmemek, uzaklaşmamak.)
Burnu (bile) kanamamak. (1) Zarar görmemek, yarasız beresiz olmak; 2) tehlikeli bir durumdan yara bere almadan kurtulmak.)
Burnu büyümek. (Kibirlenmek, büyüklenmek.)
Burnu çenesine değmek. (Çok yaşlanmak.)
Burnu Kafdağı’na çıkmak (varmak). (Kibirlenmek, şımarmak, burnu büyümek.)
Burnu Kafdağı’nda (olmak). (Çok kibirli (olmak).)
Burnu kırılmak. (Büyüklenemez duruma gelmek.)
Burnu sızlamak. (Duygulanmak.)
Burnu sürtülmek. (Sıkıntı çektikten sonra daha önce beğenmediği bir durumu kabul etmek, gururundan vazgeçmek.)
Burnu yere düşse almaz. (Kendini beğenmiş, kibirli.)
Burnuna karıncalar dolmak. (Ölmek.)
Burnuna koymak. (Aldırış etmek, göz önünde tutmak, değer vermek, kale almak.)
Burnunda tütmek. (Çok özlemek.)
Burnundan düşen bin parça olmak. (Çok asık suratlı olmak.)
Burnundan (fitil fitil) gelmek. (Elde ettiği güzel şey, sonradan gelen üzüntüler üzerine kendisine zehir olmak.)
Burnundan gelmek. (İyi niyetle girişilen bir işten beklenen sonuç alınamadığından dolayı sıkıntı içinde olmak.)
Burnundan getirmek. (Yaptığına pişman etmek.)
Burnundan kıl aldırmamak. (Kendisine söz söyletmemek, çok huysuz olmak.)
Burnundan solumak. (Çok öfkelenmiş olmak.)
Burnunu çekmek. (1) Sümüğünü çekmek; 2) mec. umduğunu bulamamak, amacına ulaşamamak.)
Burnunu kırmak. (Birini güç durumda bırakarak büyüklenmesini veya direnişini yok etmek.)
Burnunu sıksan canı çıkacak. (Çok zayıf ve güçsüz kimseler için kullanılan bir söz.)
Burnunu sürtmek. (Sıkıntı çektikten sonra daha önce beğenmediği bir durumu kabul etmek, gururundan vazgeçmek.)
Burnunun dibine sokulmak. (Çok yaklaşmak, iyice yaklaşmak.)
Burnunun dikine (doğrusuna) gitmek. (Öğüt dinlemeyerek kendi bildiği gibi davranmak.)
Burnunun direği kırılmak (düşmek). (Çok pis bir koku duyarak tedirgin olmak.)
Burnunun direği sızlamak. (Maddi veya manevi çok acı duymak, çok üzülmek.)
Burnunun direğini kırmak. (Çok pis bir koku yayarak tedirgin etmek.)
Burnunun ucundan ötesini (ilerisini) görmemek. (Dar düşünceli olmak.)
Burnunun ucunu görmemek. (1) Çok sarhoş olmak; 2) dalgın, dikkatsiz olmak.)
Burnunun yeli harman savurmak. (1) Büyüklenmek, kibirlenmek; 2) çok öfkelenmek.)
Burnunun yeli kırılmak. (Öfkesi yok olmak.)
Canı burnuna (burnundan) gelmek. (Bir şey yaparken çok zorluk çekmek.)
Canı burnundan çıkmak. (Çok kızgın olmak, öfkelenmek.)
Canını burnundan getirmek. (Çok yormak, fazla çalıştırmak.)
Çamuru karnında, çiçeği burnunda. (Çiçeği burnunda, çamuru karnında.)
Çiçeği burnunda, çamuru karnında. (Çok taze (sebze veya meyve).)
Emdiği sütü burnundan getirmek. (Birisine çok sıkıntı çektirmek.)
Hık demiş (anasının veya babasının) burnundan düşmüş. (‘her durumuyla birine çok benziyor’ anlamında kullanılan bir söz.)
Ölümle burun buruna gelmek. (Ölümle sonuçlanabilecek çok büyük bir tehlike ile karşılaşmak.)

Kaynak:

Türk Dil Kurumu Sözlükleri

📅 Güncellenme: 28.08.2026 (İlk yayın: 28.08.2026)

İlgili Konular

Kerim Usta

Herkesin bir yaşama nedeni var. Benimki ise "Sevda"…