Türk Mitolojisinden Günümüze Türkçe Kadın İsimleri

Türk Kültüründen Günümüze Türkçe Kadın İsimleri

İsimler, bir milletin geçmişinden izler taşıyan en değerli kültürel miraslardan biridir. Türk kültüründe kadın isimleri; eski inanç sistemleri, destanlar, tarihî kaynaklar ve günlük yaşamın içinden süzülerek günümüze ulaşmıştır.

Bu çalışmada yer alan isimler; mitolojik figürlerden, destanlardan, tarihî kaynaklardan ve eski Türk toplumlarında kullanılmış isimlerden oluşmaktadır.

Kökeni Arapça, Farsça veya başka dillerden az miktarda geçmiş olsa bile, Türk kültürü tarafından yüzyıllar boyunca benimsenmiş, halk arasında Türk ismi olarak bilinmiş ve yaşatılmış kadın isimleri bu listeye dahil edilmiştir. Fakat tamamı başka dillerde olanlar (Arapça, Farsça, Rumca, Yunanca, Latince vb.) bu listeye özellikle dahil edilmemiştir. Daha sonraki çalışmalarımızda farklı dillerden dilimize yerleşmiş isimleri de kapsayan daha geniş bir liste hazırlanacaktır.

Alfabetik olarak sıralanan bu listede her ismin anlamına da yer verilmiştir. Amaç, Türk kültürüne özgü, geçmişten günümüze taşınmış isimleri anlamlarıyla birlikte tanımaktır

Not: Listede yer alan isimlerden kimileri günümüzde bebeklere rahatlıkla konabilecek nitelikteyken, kimileri (özellikle mitolojik figürler ve tanrıça adları) kutsal ve tarihî önemleri nedeniyle daha çok kültürel mirasımızı tanımak amacıyla burada yer almakta ve çoğunlukla kullanılmamaktadır. İsim seçimi yapacak ailelerin, anlamlarını ve kökenlerini dikkate alarak kendi duygu ve düşüncelerine en uygun olanı tercih etmeleri dileğiyle…

Kerim Yarınıneli / KerimUsta.com

A Harfi

• Abray (Türklerde denize hükmeden tanrıça, bolluk sembolü)
• Açılay (Ay’ın şekilleri, yansıması)
• Ada (Dağlarda yaşayan kutsanmış ruh, dağ tözü)
• Ak Ana (Yaratılış tanrıçası, su tanrıçası, suların beyaz anası)
• Ala (Güzel, alımlı, parlak, süslü)
• Alçin (Kırmızı renkli küçük bir kuş)
• Algın (Birine gönül vermiş, tutkun)
• Alım (Göz alıcı güzellik, çekicilik)
• Alkım (Gökkuşağı)
• Alpike (Kahraman kraliçe)
• Altın (Yüksek değerli maden, çok değerli)
• Arçiçek (Arı gibi temiz, duru çiçek)
• Arığ, Arın (Temiz, pak, günahsız / Temizlenmiş, arınmış)
• Asena (Göktürklerin dişi kurt atası, Türk soyunun koruyucu anası)
• Aya (Göktanrı inancında melek anlamına gelir)
• Ayana (Saygı / “Ey Ana!”)
• Aybel (Aya hükmeden tanrıça)
• Aybike, Aybüke (Ay gibi güzel kız, ay hanım, ayın koruyucusu)
• Ayça (İnce ve zarif ay ışığı)
• Ayçıl, Ayşıl (Ay ışığı)
• Ayda (Ay kadar güzel / Dere kenarında yetişen bir çiçek)
• Ayla, Aylin, Ayliz (Ay ışığı, ayın çevresindeki hale, ay parıltısı)
• Aysu, Aysun (Ay gibi berrak su, ay suyu, ay gibi güzelsin)
• Ayzıt (Güzellik tanrıçası, aşk ve güzellik ruhu, doğum koruyucusu)

B Harfi

• Bacı (Büyük kız kardeş, abla)
• Bala (Yavru, çocuk)
• Balahatun (Genç kadın)
• Balca (Bal gibi, bala benzer)
• Balın (Yar, sevgili, bal gibi tatlı)
• Balkır (Yağmurun ardından çıkan güneş)
• Balkız (Bal kadar tatlı kız)
• Barçın (Oğuz Devleti’ni yönettiğine inanılan efsanevi kadın)
• Başak (Ekin başı, taneleri taşıyan baş kısım)
• Bayanay (Av tanrıçası, ormanların ve neşenin tanrıçası)
• Bediz (Resim, tasvir, süs, bezek)
• Beken (Adalet tanrıçası, adaletli kişileri korur)
• Belen (Yolculara yardım ettiğine inanılan ruh)
• Belgi, Belgin, Beliz (İşaret, iz, alamet, kesin beliren)
• Bengi, Bengü, Mengü (Sonsuz, ölümsüz, ebedi)
• Bengisu (Ölümsüzlük suyu)
• Beniz (Yüz, çehre, yüz rengi)
• Bensu (Bin bir su, pek çok su)
• Beren (Aklıyla ön plana çıkan efsanevi ruh)
• Beyge (Küçük hanım)
• Beylem (Çiçek demeti, buket, sunuş)
• Bige (Evlenmemiş, çocuğu olmamış)
• Bigem (Bilgili, iyi ahlaklı, olgun kişi)
• Bike (Eşsiz, benzersiz, prenses)
• Bilge, Bilgin (Çok bilgili, bilgisini yararlı kullanan, akil, bilgili kimse)
• Biricik (Bir tane, eşsiz)
• Birsu (Bir tanecik su gibi berrak)
• Böken (Ahu, ceylan)
• Burça (Zenginliğiyle bilinen kutsal varlık)
• Burçin, Burçak (Türklere yol gösteren dişi geyik, ceylan)
• Burla (Gücü ile haksızları yok eden kadın figür)
• Burşin (Uçtuğuna inanılan dişi at)
• Büge (Varlığına inanılan ejderha)
• Bügem (Bilgili kadın)

C-Ç Harfi

• Canay (Ay gibi temiz, saf, parlak kimse)
• Cankız (Candan sevilen kız)
• Cansel (Sel gibi akan can)
• Cansu (Hayat veren su)
• Ceren (Uçtuğuna inanılan güzel at)
• Çağıl (Su sesi)
• Çağla (Ham meyve / Coşkulu ol)
• Çağnur (Çağın ışığı, zamanın aydınlığı)
• Çakıl (Küçük taş)
• Çiçek, Çiçekten (Bitkinin renkli ve güzel kokulu bölümü, güzel kokulu)
• Çiğdem (Zambakgillerden, renkli çiçekli bitki)
• Çilay (Ay üzerindeki lekeler)
• Çilde (Kışın en soğuk günü)
• Çilek (Kokulu, tatlı, küçük meyve)
• Çimen (Kısa yeşil otlar)
• Çisil (Hafif yağan yağmur)
• Çolpan, Çulpan (Sabah yıldızı Venüs, göksel rehber, gezegenler tanrısı)

D Harfi

• Dal (İnce uzun ağaç dalı)
• Damla (Su tanecikleri)
• Dayana (Yenge, uçan gemi)
• Deniz, Denis (Deniz / Sonsuz huzur ve özgürlük)
• Deren (Derleyen toparlayan)
• Derin (Dibi görünmeyen)
• Deste (Demet)
• Devin (Hareket, kımıldama)
• Didem (Gözüm, göz bebeğim)
• Dilge (Gönül gibi, gönülden)
• Doğa (Tabiat)
• Doğanay (Ay doğarken)
• Dolunay (Ayın on dördü, ayın en güzel hâli)
• Dora, Doruk (Zirve)
• Duru, Duruk (Saf, temiz, berrak, duruluk)
• Duygu (His)
• Duyunç (Vicdan, iç ses)

E Harfi

• Ece, Ecem (Kraliçe / Güzel kadın / Ana tanrıça, dahi, çok zeki)
• Ekin (Tahılın tarlaya atıldığı andan harman oluncaya kadarki hali)
• Elay (Yükselen, yüksek)
• Elçin (Güzel kadın / Deste, tutam)
• Elin (Yabancı, el alemin kızı)
• Eliz (Gezinen, dolaşan)
• Erke Hanım (Ayartıcılık, işve ve cilve tanrıçası)
• Esen, Esin (Ruh sağlığı yerinde, esenlik / Sabah yeli, hafif rüzgar, ilham)
• Etügen (Dünya tanrıçası, bereket tanrıçası)
• Evin (Aile, ev bark sahibi)
• Evren (Kainat, cihan)
• Ezgi (Melodi, nağme)

G-H Harfi

• Gelincik (Kırlarda yetişen kırmızı çiçek / Küçük gelin)
• Gece (Gündüzün sonu)
• Gerçek (Yakıştırma ve yalanı olmayan)
• Gerçe (Efsanevi güzellik)
• Gizem (Akıl ermeyen ve çözülemeyen şey, sır)
• Gökben (Tanrıdan gelen, masmavi)
• Gökbörü (Türk soyunun türediğine inanılan dişi kurt Asena, Türklerin kutsal sembolü, Gök rengi bozkurt)
• Gökçe, Gökçen, Gökçil (Zarif, göz alıcı, güzel / Gök rengi, kutlu melek, maviye çalan)
• Göksel (Gök ile ilgili)
• Göksu (Suya gökyüzü maviliğinin yansıması)
• Gökşin (Işık saçan, erdemli kadın / Gökkuşağı)
• Gökyel (Kuzeydoğudan esen rüzgar, poyraz)
• Gönül (Sevgi, istek, şefkat kaynağı)
• Gözde (Beğenilen, emsallerinden üstte bulunan)
• Güçlü (Kuvvetli)
• Güler, Gülümser (Mütebessim, güler yüzlü, gülümseyen)
• Gün Ana (Güneş tanrıçası)
• Günce (Gün ışığı, günle ilgili)
• Günçiçek (Gün doğunca açan çiçek, ayçiçeği)
• Güneş, Günay, Günsel (Gezegenlere ısı ve ışık veren yıldız, güneşle ilgili, aydınlık)
• Güner (Tan vakti, güneşin doğduğu an)
• Güven (Emniyet, itimat)
• Güzel (Göze hoş gelen, beğenilen)
• Hüma (Devlet kuşu, mutluluk getiren efsanevi kuş)

I-İ Harfi

• Iğıl (Yavaş akan su, Kutsal ruh)
• Ilgın (Güzel kokulu bir tür çalı veya ağaç)
• Ilgım (Serap)
• Irmak (Akarsu)
• Işık (Aydınlık veren)
• Işıl, Işın, Işılay (Çok parlak, ışıltılı, ay ışığı, ışık demeti)
• İdil (Volga nehrinin Türkçe ismi / Küçük ırmak, nehir)
• İlbilge (Sayın, en bilge / Bilge ülke)
• İlay, İlayda (Ülkenin ayı, memleketin güzeli / Su perisi)
• İlke (Düşünce temeli, prensip)
• İlkyaz (İlkbahar)
• İlsu (Ülkenin suyu, bereketi)
• İmge (Hayal, zihinsel tasarım)
• İnci (Sedefin içinde oluşan değerli tane)
• İnehsit (Doğum ve doğum sancısı tanrıçası)
• İpek (İpek böceğinin kozasından elde edilen kumaş)
• İris (Kötülüklerden koruyan tanrıça)
• İzel, İzgi (İzi olan, iz bırakan / Adaletli, akıllı kişi)

K Harfi

• Kam Emegen (İlk şaman, kadın şaman)
• Karaca (Cesur, ceylan yavrusu / Küçük geyik)
• Kardelen, Kardel (Baharda karlar arasında açan çiçek)
• Kartal Ana (Kartal formundaki dişil ruh)
• Kayra (Kutsanmış, güçlü, Tanrı’nın lütfu / İyilik, lütuf)
• Kelebek (Renkli kanatlı böcek)
• Kıvılcım (Ateşten sıçrayan parça)
• Konçuy (Kağan kızı, soylu kız)
• Kök (Asıl, cevher)
• Kubay (Temizlik tanrıçası)
• Kuğu (İri, genellikle beyaz, yüzücü kuş / Kutsal kuş)
• Kumsal, Kumral (Kumluk sahil, kum rengi)
• Kumru (Güvercingillerden bir kuş)
• Kübey (Kübey Hatun) (Doğum ve çocuk tanrıçası, doğum yapan kadınları korur)

M-N Harfi

• Maral, Meral (Dişi kızıl geyik, kutsal geyik)
• Masal (Olağanüstü olayları anlatan hikaye)
• Mavi (Gökyüzü ve deniz rengi)
• Mayda (Narin, ince, ince yapılı)
• Meltem (Yazın karadan denize esen hafif rüzgar)
• Mengü (Ebedi, sonsuz)
• Meriç (Özgür, bağımsız)
• Nazlı (Cilveli, işveli, naz eden)

O-Ö Harfi

• Od Ana (Ateş tanrıçası, ocak koruyucusu, evlilik tanrıçası)
• Okşan (Okşayan, sevgi gösteren)
• Omay (Bereket sembolü)
• Ongül (Sağlıklı gül, daima taze gül)
• Oya (İnce iş, dantel)
• Oylum (İçi oyulmuş, derinlik)
• Ödül (Mükafat)
• Ötüken (Yer tanrıçası, kutsal dağ, bereket tanrıçası)
• Öykü, Öyküm (Hikaye, masal)
• Özge, Özgü (Başka, farklı, Has, bir şeye ait)
• Özden, Özgün (İçten, samimi / Kendine has, orijinal)
• Özgül (Gülün özü)
• Özlem (Hasret)
• Öznur (Öz ışık, ışığın özü)

P Harfi

• Pamira (Orta Asya’da bir yayla)
• Papatya (Bir çiçek türü)
• Parla (Parlak, ışıldayan)
• Pelin (Keskin kokulu dağ çiçeği)
• Pelit (Meşe palamutu)
• Pembe (Pembe renk, pembeye çalan)
• Petek (Bal peteği)
• Pınar (Su kaynağı)
• Pırıl (Pırıltı, ışıltı)
• Püren (Bodur bir çalı türü, fundalık)

S-Ş Harfi

• Sağın (Düşünce, kıvılcım)
• Salkım (Üzüm salkımı)
• Sargın (Seven, bağlanan)
• Seçil (Seçkin, güzide, seçilmiş, farklı)
• Sehen (Mitolojide bilgisiyle hayran bırakan kadın figür)
• Selen, Selin, Selini (Ay ışığında akan su gibi; duru, zarif ve müjdeci)
• Selvi (Uzun boylu, ince)
• Serap (Çölde görülen hayal)
• Seren (Yüksek yer, tepe / Yıldız)
• Serin (Hafif soğuk, ferah)
• Sermin (Güzel, kibar)
• Serpin (Yağmur / Saçılan şey)
• Setenay (Güzelliği ve bilgisi ile dikkat çeken)
• Sevda (Aşk, tutku)
• Sevgi, Sevil, Sevim, Sevinç (Sevme duygusu, sevilen kişi, sempati, neşe)
• Sezgi (Önceden hissetme)
• Sibel (Bolluğu simgeleyen kutsal varlık / Türk mitolojisinde bereket tanrıçası)
• Simge (Sembol)
• Sinem (Değer verilen, kalbim, canım)
• Sonay (Son ay, ayın son hali)
• Sonsu (Sonsuz su, tükenmeyen su)
• Su (Temizlik, hayat kaynağı, berraklık)
• Su Ana (Suların dişil ruhu, arınma ve şifa kaynağı)
• Su İyesi (Su tanrıçası, su perisi)
• Suna, Sunaç (Ördekgillerden, uzun ve zarif bir kuş / güzel / Emsalsiz güzellik)
• Süyüm (Sevim, sempatik)
• Şafak (Güneş doğmadan önceki aydınlık)
• Şalık (Av tanrıçası, ormanların koruyucusu)
• Şen, Şensin (Neşeli)
• Şermin (Utanan, sıkılgan)
• Şölen (Kutlama, ziyafet)

T Harfi

• Tanem (Tenim, vücudum, bir tanem)
• Tansu (Tan vakti suyu, berrak su – Üniseks)
• Taçın (Taç gibi, senin tacın)
• Tayeçe (Soylu, saygıdeğer hanım)
• Tektaş (Tek, yegane taş)
• Tilbe (Derviş, gezginci ozan / Dilek, dilenen şey)
• Tomurcuk (Henüz açılmamış çiçek)
• Tomris (Saka hükümdarı, cesur kadın savaşçı)
• Tulay (Dolunay)
• Tülin (Ayın etrafındaki hale)
• Tutku (Güçlü istek, ihtiras)
• Tülay (İnce ve zarif ay, tül gibi ince ay gibi parlak)
• Türkan (Türk hanımı, güzel kız)

U-Ü Harfi

• Uldız (Yıldız)
• Umay, Umay Ana (Bereket ana, Bereket tanrıçası, koruyucu ruh)
• Uren (Hasat tanrıçası)
• Ülker, Ülküm (Boğa burcundaki yedi yıldızlı küme, Pleiades yıldız kümesi, idealim)
• Ülkü (Amaç, ideal)

Y- Z Harfi

• Yağmur, Yağmurca (Havadan düşen su damlacıkları, bereket)
• Yaprak (Bitki yaprağı)
• Yaz (Yılın en sıcak mevsimi / Yaza hükmeden varlık)
• Yazgülü (Yaz mevsiminde açan gül, yaz çiçeği, tazelik, bereket)
• Yazla (Yükseklerin koruyucu ruhu)
• Yel Ana (Rüzgar tanrıçası)
• Yeliz, Yelda (Havadar, aydınlık, güzel, esinti, hafif rüzgar)
• Yelten (Eğilim, istek)
• Yenay (Yeni ay)
• Yengi (Zafer, yeni)
• Yer Ana (Toprak ana, yer tanrı, doğurganlık tanrıçası)
• Yeşim (Bir tür süs taşı, Türk mitolojisinde yağmur yağdırdığına inanılan kutsal taş, bereket taşı)
• Yeşil (Bir renk, hayat, tazelik, su ve canlılık)
• Yıldız (Gökyüzünde parlayan ışıklı cisim, gecenin süsü, ışık)
• Yonca (Üç yapraklı çayır bitkisi)
• Zarlık, Yarlık Hanım (Adalet ve yargı tanrıçası, adaletsiz yöneticileri lanetleyen koruyucu)
• Zeren (Zeki, anlayışlı, çabuk kavrayan)

📌 Not: Alfabetik listede yer alan isimlerin anlam ve kökenlerine göre gruplandırılmış halini, yani Mitolojik Kökenli İsimler, Destanlardan Gelen İsimler, Doğa ve Gökyüzünden İlham Alan İsimler ile Erdem ve Duygu Bildiren İsimler başlıklarını 2. sayfada bulabilirsiniz.

Kerim Usta

Herkesin bir yaşama nedeni var. Benimki ise "Sevda"…

Tüm Yazılar