Arakıyye ismi Arapça arak (ter) kelimesinden türetilmiş olup anlamı “ter çeken başlık, terlik“dir. Arakıye adıyla dilimize girip dervişlerin giydikleri, tiftikten yapılmış ince külah olarak anlamı vardır.
Genellikle tepesi basık kubbeyle kapanmış, kesik koni biçiminde ve beyaz veya devetüyü rengi yünden yahut tiftikten yapılan arakıyenin yapım tekniği Mevlevî sikkesi gibidir. Yün veya tiftiğin dövülmesiyle elde edilen ince keçeden kalıplanmak ve sabunlu suyla ütülenmek suretiyle imal edilir. Makbul olanları tek parça keçeden çift katlı yapılanlardır.
Geleneksel Türk el sanatlarının en eskilerinden olan Keçecilikle büyük benzerlik gösteren arakıyyecilik, eski Türk toplumundaki zanaat dalları arasında önemli bir yere sahiptir. Cumhuriyet dönemine kadar üç yüzden fazla tekke ve zaviyeyi barındıran İstanbul’da, tarikat mensuplarının kalabalık oluşundan yani talebin yüksekliğinden ötürü arakıyyeci esnafı nüfuz bakımından mühim bir mevki kazanmıştır.
Biri Üsküdar’da, diğeri Eyüp’te bulunan ve banilerinin mesleğinden ötürü Arakıyyeci Mescidi adıyla anılan iki mescit, arakıyyecilerin o günkü cemiyet içindeki yerinin önemini gösteren birer işarettir. Ayrıca Bursa’da Ulucami yakınında bir Arakıyyeciler Çarşısı mevcut olup günümüzde hâlâ bu isimle anılmaktadır.
Arakıyenin ikinci bir anlamı ise eskiden kullanılan bir tür küçük zurnadır.
- İslam Ansiklopedisi- Arakkiye
- Türk Dil Kurumu Sözlüğü
