Akan Su Yosun Tutmaz Atasözü’ nün açıklaması
Akan su yosun tutmaz atasözü, hareketlilik ve çalışkanlığın insanı her zaman üretken ve dinç tutacağını vurgular. Bu atasözü, suyun akışkanlığı ve yosunun pasifliği ile insanların hayat tarzları arasında bir benzetme yapar. Akan su yosun tutmadığı gibi, çalışkan ve hareketli insanlar da tembellikten ve kötülükten uzak kalır.
Türk Dil Kurumu (TDK) Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü’nde
- “Sürekli olarak iş değiştiren bir kimse başarı kazanamaz” anlamında kullanılan bir söz.
- Tembel tembel oturan kimse hantallaşır, iş yapma yeteneğini yitirir, çalışan kimse gittikçe açılır, daha yararlı işler yapar.“
Bu iki açıklamanın birbirinden farklı olmasının nedeni, atasözünün farklı şekillerde yorumlanabilmesinden kaynaklanmaktadır.
- Akan su yosun tutmaz atasözünün ilk açıklaması, atasözünün suyun akışkanlığı ve yosunun pasifliği ile insanların hayat tarzları arasında yaptığı benzetmeye dayanmaktadır. Bu benzetmeye göre, “akan su gibi sürekli hareket halinde olan insanlar, tembellikten ve kötülükten uzak kalır ve başarıya ulaşır.“
- Akan su yosun tutmaz atasözünün ikinci açıklaması ise, atasözünün “sürekli” kelimesine odaklanmaktadır. Bu açıklamaya göre, “sürekli olarak iş değiştiren bir kimse, bir işte uzmanlaşma şansı bulamaz ve başarıya ulaşamaz.“
“Akan su yosun tutmaz” atasözünün kesin bir kaynağı bilinmemektedir. Ancak, bu atasözünün Türk kültüründe ve edebiyatında oldukça eski bir geçmişe sahip olduğu düşünülmektedir.
Büyük mutasavvıf Mevlâna Celâleddîn-i Rûmî (1207-1273), başyapıtı Mesnevi’sinde (Cilt I, 3278. beyit) aynı hakikati şöyle ifade eder:
“Mâ der cûyende ânest ü sânî
Der âb-ı râkinde cüft ü gânî.”
Yani “Su, akanda berraktır ve tektir / Durgun suda ise çift ve fazladır (yosun, pislik, fazlalıklar)
Mevlâna’nın bu ifadesi, atasözümüzün felsefi arka planını ve kültürümüzdeki köklü yerini göstermesi açısından önemli bir referanstır.
Akan su yosun tutmaz atasözü, Türk kültüründe ve edebiyatında sıkça kullanılmaktadır. Bu atasözü, genellikle çalışkanlığı ve hareketliliği teşvik etmek için kullanılır. Örneğin “Akan su yosun tutmaz. Suyun akışkanlığı gibi, hayatın da hareket halinde olması gerekir. Tembellikten ve kötülükten uzak durarak, sürekli öğrenerek ve gelişerek, başarıya ulaşabilirsin” cümlesi adeta bir hayat dersidir.
Günümüzde teknolojinin ve bilginin hızla değiştiği bir çağda yaşıyoruz. Bu çağda, sürekli öğrenen, gelişen ve yenilenen insanlar başarılı olabilir. Bu atasözü, bize sürekli öğrenmenin, gelişmenin ve yenilenmenin önemini hatırlatır. Bu atasözünden ilham alarak, hayatımızda her zaman üretken ve dinç kalabiliriz.
Kerim Yarınıneli / KerimUsta.com
Konunun Video Anlatımı
Bu konu YouTube kanalımda da hazırlanmıştır. Yazılı içeriğe ek olarak, video formatında da inceleyebilirsiniz.
👉 Video Linki: Bu videoyu YouTube’da izle
📺 YouTube Kanalım: Kerimusta
