Türk Kültüründe ve İnancında Kutsal Sayılar

Türk Kültüründe ve İnancında Kutsal Sayılar
Eski Türk inancı olan Şamanizm’den başlayarak, İslami ve İslamiyet sonrası dönemlerde, Türk kültüründe ve inancında sayıların önemli olduğu görülmektedir. Türk Mitolojisinde bazı sayılar kutsal bir özellik taşır. Şimdi bu sayıların destanlarda ve geleneksel kültürde nerelerde kullanıldığını inceleyelim.

a- Bir Sayısı, İslam dininde bir sayısı Allah’ı ifade eder. Allah birdir ve tektir.

b- Üç Sayısı, Geleneksel kültürümüzde ve âşıkların dilinde en çok işlenen sayılardan biridir.

Türk Mitolojisinde Sayılar

Türk Mitolojisinde Sayılar

  • 120= Yüz Yirmi: Bazı İslami kaynaklara göre Allah Adem’e biçim verdikten sonra onu yüz yirmi yıl ruhsuz bırakmış ve bu süre sonucunda kendisine ruh verilmiştir.
  • 99= Doksandokuz: Esma-i hüsna denilen Allah’ın en güzel isimlerini ifade eder. Aslında Kuran’da ve hadislerde geçen daha başka isimler olmakla birlikte terim olarak genellikle doksandokuz isim kabul edilir.
  • 80= Seksen: Bazı İslami kaynaklara göre Âdem yaratılırken seksen yıl çamur halinde kalmıştır ve ondan sonra Allah tarafından kendisine biçim verilmiştir
  • 70=Yetmiş: Adem’in dünyanın bütün dillerini ifade için yetmiş dil bildiği ileri sürülür. Muhammed’in miraca çıkarken Kuran’ı yetmiş defa ezbere okuduğu söylenir. Yine Peygamberin Allah’tan günde yetmiş kez af dilediği ifade edilir.

Sayıların Yazılış Kuralları

  • Para tutarı, ölçü ve istatistik veriler rakamla yazılırken bunun dışında bulunan sayılar yazı ile yazılırlar. Örnek:”280 kilometre, 4850 Lira, 3500 Kişi, iki ay sonra” gibi…
  • Saat hem rakamla hem de yazı ile yazılabilir.
    Örnek:”21.30’da, saat dokuzu beş geçe” gibi…
  • Dört veya daha çok basamaklı sayıların rahat okunması amacıyla içinde geçen bin, milyon, milyar ve trilyon sözleri harfle yazılabilir.
    Örnek:”2 milyar 100 milyon kişi, 3 bin 255 kalem” gibi…
  • Birden fazla kelimeden oluşan sayılar ayrı yazılır.
    Örnek:”iki yüz, üç yüz altmış beş ” gibi…

Asal Sayılar

Asal Sayılar

Asal Sayılar
Asal sayılar, yalnız ve yalnız iki böleni olan doğal sayılardır. Kendisinden ve 1 sayısından başka böleni olmayan, 1’den büyük pozitif tam sayılar biçiminde de tanımlanmaktadır.(kendisinden küçük asal sayıların hiçbirine tam bölünmeyen sayılardır) Yüzden küçük asal sayılar 2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23, 29, 31, 37, 41, 43, 47, 53, 59, 61, 67,

İrrasyonel Sayılar

Rasyonel sayılar kümesine dahil olmayan gerçel sayılardır. Kesir olarak ifade edilemeyen bu sayılara  \pi ,  e ve  \sqrt 2 örnek verilebilir. Q’ veya I ile gösterilir. Bu sayılar belli bir düzeni olmaksızın sonsuza kadar devam eden ondalık sayılar (örneğin pi sayısı) veya oranlı karşılığı olmayan kökler olabilir.

Her zaman bir dik üçgenin dik kenarları aynı uzunlukta ve rasyonel sayı ile ifade edilebiliyorsa, hipotenüs her zaman irrasyoneldir. Dik kenar \chi ise, hipotenüs \chi\sqrt2 olacaktır.

Ondalık Sayılar

ONDALIK SAYILARLA ARİTMETİKSEL İŞLEMLER
Ondalık Kesirler (Sayılar):
m Є Z ve n Є Z+ olmak üzere, m / 10n şeklinde yazılabilen kesirlere Ondalık Kesir, sayılara da Ondalık Sayılar denir. Yani, paydası 10′ un kuvveti olan kesirler (sayılar) dir.
Örnekler:
1/10 = 0,1 sıfır tam onda bir
2/10 = 0,2 sıfır tam onda iki
3/10 = 0,3 sıfır tam onda üç
25/100 = 0,25 sıfır tam yüzde üç
2/1000 = 0,002 sıfır tam binde iki
25/10 = 2,5 iki tam onda beş
15/10 = 1,5 bir tam onda beş
103/100 = 1,03 bir tam yüzde üç
2345/1000 = 2,345 iki tam binde üçyüzkırkbeş
Bir ondalık kesir, ondalık sayı şeklinde yazıldığında, virgülden önceki kısma ondalık sayının tam kısmı, virgülden sonraki kısma da ondalık sayının ondalık kısmı denir.