Etiket: Terekeme

Terekeme Ağzı Sözcük ve Anlamları

Bu araştırmam ile Terekeme-Karapapak Türkleri ağzına ait sözcükleri bir araya getirdim.Yaşadığım şehir olan Karaman İç Anadolu’da olmasına rağmen şaşılacak derecede ağız  benzerlikleri beni oldukça çok şaşırttı. 2012 yılından bu zamana kadar toparlayabildiklerimi bir araya getirip arşiv oluşturdum.Terekeme ağzı ile şiirler yazan  Hasan Demirci(Emekli Öğretmen) hocamdan öğrendiğim sözcükleri de ilave ettim.Eğer ilave etmek istediğiniz veya yanlış sözcük varsa yorumdan iletiniz.

Abi: Gaga.
Abla: Aba, Kız Kardeş.
Adahlı: Nişanlı.
Ahan: İşte, Burada.
Aheey: Eyvah Anlamında Olan Sözcük.
Ahora: Yakın Bir Yer.
Ajans: Radyo.
Ak-Ağ: Beyaz.
Al: Kırmızı.
Alaca: Siyah-Beyaz.
Alazlanma:Yüzde Ve Vücutta Çıkan Çıbanlar, Kızartılar.
Alaşa: Arsız, Çemkiren Orta Yaşlık Kadın.
Aloy (Yaloy): Alev
Alça: Erik.
Anaç: Kuluçkaya Yatan Tavuk. Ana Gibi Davranan,
Andır: Her Hang Bir Parça, Vücut Parçası Da Olabilir.
Anne: Ana.
Arh: Ark.
Arheyin: Rahat, Gamsız. Okumaya Devam Ediniz…

Şair Hasan Demirci Kimdir? -Kısıklı-

10527578_329430777212169_5745687578632895533_n                  Terekeme Türkleri’nden olan Hasan Demirci 1956 yılında Kars Arpaçay Gönülalan köyünde dünyaya geldi. İlkokulu köyünde,ortaokul ve liseyi ise 1970–1976 yılında Kars Susuz Öğretmen Okulunda bitirdi.

                 1977–1978 yılında Kars Dede Korkut Eğitim enstitüsünü bitirdi.1979 yılında öğretmenlik görevine başladı.Sırasıyla  Kahramanmaraş, Ankara, Ağrı,Kars ve Bursa da görev yaptı.2004 yılında emekli oldu. Gönlündeki duygularını doğayı, şehrini,ülkesini, dağları, köyünü Terekeme Lehçesiyle şiirlerine döktü.1980 yılından beri yazdığı şiirleri kitap yapım aşamasındadır.

                   Şair Hasan Demirci Şiirlerin de Kısıklı Mahlasını kullanmaktadır.

                   Özünden bir şey kaybetmeyen Hasan Demirci Hoca’nın şiir arşivi inşallah bir yayınevi veya sponsor olacak kişi ve kişilerce fark edilerek şiir kitabı yayımlanır.

 

 

 

 

“ELEK SENİ ŞADARAYA DEĞİŞMEM

DAŞGÖZELİN GÖZLERİNE GURBANIM

KÜZEYİNEN NEHRE ÇIKMAZ YADIMDAN

EŞÜZENİN GÖZLERİNE GURBANIM”

 

Yaz Kalem,Kalem

Fani dünya hiç gülmedi bir üzüm
Yaz kağıza derdim yaz kalem,kalem
Bineyden garadır kaderim menim
Yaz kağıza derdim yaz kalem,kalem

Döküldü tellerim ağardı kaşım
Büküldü gametim çürüdü dişim
Dermanda tabipte olmaz ki işim
Yaz kağıza derdim yaz kalem,kalem Okumaya Devam Ediniz…

Gördüm Usta – Hasan Demirci

Çok değerli Hasan Demirci abimizin benim için yazdığı şiirine çok sevindim.Sağol Hocam, yüreğine sağlık….

Bir tesadüf gördüm sizi
Sayfa, sayfa dizi, dizi
Okumuştum yazınızı
Şiirimi gördüm usta

Acep nedir kimdir derdim
Öz özüme selam verdim
Yahşi bildim yahşi gördüm
Ahvalini sordum usta

Kısıklıyım gelin görün
Dost kapısı konuk yerin
Sende bende bu mertliğin
Çabasını verdim usta

 

Hasan Demirci
 

 

Karapapak Terekeme Türkleri

Atilla’nın ölümünden sonra (453) Bizans saldırıları sonucu Hunlar sahneden çekildi. Bu yıllarda kuzeyden Kafkasları aşarak Kür Irmağı boylarına Oğuz Türklerinden olan iki yeni boy geldi. “Borçalı”…

ve “Kazaklı” olarak anılan bu boylar, bugün Terekeme olarak bilinen Türklerin atalarıdır. Terekeme terimi Arapça “Türkmen” kelimesinin çoğulu “Terakime” kelimesinden gelmektedir. At sürüleri (yılkı) ve koyun besiciliği yapan bu boylar siyah astragan kalpak giydiklerinden komşuları tarafından “Karapapaklar” diye anılırlardı. Astragan Buhara’da, aynı zamanda ülkemizde de yetiştirilen bir kuzu türü olan Karakul kuzusunun kıvırcık ve parlak postuna denir. Bu siyah astragan kalpaklı Karapapaklar, Kür boylarındaki egemenliklerini daha kalıcı kılmak amacıyla Tiflis, Nahcivan, Karabağ, Loru, Ahırkelek, Gence ve Şirvan dolaylarına yerleştiler. Kadını ve erkeğiyle iyi birer savaşçı olan Karapapaklar binlerce yıl aynı bölgeyi ellerinde tutmayı başardılar. Hunların doğu kanadının bekçileri olan Karapapaklar Kafkasların en eski kavimlerinden biri olarak tarihe geçmiştir.
Okumaya Devam Ediniz…