Etiket: mesnevi

Şair Dede Ömer Ruşani Hakkında Bilgi

Şair Dede Ömer Ruşani Hakkında Bilgi
Dede Ömer Rûşenî de Fatih devrinde yaşayan tekke şairlerindendir. Tire kazasının Ruşen köyünden olduğu için Rûşenî lâkabıyla anılmıştır. Öğrenimine memleketinde başlayan Rûşenî, Bursa’da öğrenimini tamamlayınca müderris oldu. Karaman’a ve Bakü’ye gitti. Seyyid Yahya Şirvânî’ye bağlandı ve Halvetîlik tarikatı içinde yer aldı. Daha Fazlasını Oku

Şair Mihri Hatun Hakkında Bilgi

Şair Mihri Hatun Hakkında Bilgi
Amasyalı Gümüşoğulları ailesine mensup olan Mihrî Hatun 1460 yıllarında doğmuştur. Evliya Çelebi isminin Mihrimah, mahlasının Mihrî olduğunu kaydeder. Mevlânâ Belâyî adında bir kadının kızı olan Mihrî Hatun, fıkhî, dînî ve edebî bilgileri, Arapça ve Farsçayı öğrenmiş kültürlü bir şairdir. Amasya valisi olan Şahzade Bayezid’in etrafında oluşan edebî meclislerde bulunan, şehzâdenin annesi ve sarayın önde gelen hanımları ile de arkadaşlık eden Mihrî Hatun, sarayla olan ilişkisini Şehzade Ahmed’in Amasya valiliği sırasında da sürdürmüştür.

Hem Bayezid’e hem de oğlu Şehzade Ahmed’e kasideler yazan Mihrî Hatun, II. Bayezid’in 1481 yılında padişah Daha Fazlasını Oku

Hatipoğlu Hakkında Bilgi

Hatipoğlu Hakkında Bilgi

Doğum tarihi hakkında kaynaklarda  tam bir bilgiye rastlanmayan Hatiboğlu’nun 1451-1456 arası  öldüğü tahmin edilmektedir. Bahrü’l-Hakâyık, Letâif-nâme ve Ferah-nâme adlı eserleriyle bu yüzyılın önemli mesnevi şairlerinden biridir. 1465 beyitten oluşan ve mefâ’îlün mefâ’îlün fe’ûlün vezniyle yazılmış olan Bahrü’l-Hakâyık, Hacı Bektaş-ı Velî’nin Arapça mensur Makalât’ının manzum bir çevirisidir. Dinî-didaktik bir eser olan Bahrü’lHakâyık’ta bazı ayetlerin açıklamaları yapıl mıştır. 1414’te yazılan Letâif-nâme, Arapça mensur bir Sûre-i mülk şerhi’nin manzum tercümesidir. Eserin başındaki tevhid, na’t, münacat, dört halifenin övgüsü, Daha Fazlasını Oku

Hamdullah Hamdi Hakkında Bilgi – Akşemşeddinzâde Hamdullah Hamdî

Kerim Usta -Yüzyıllara Göre Divan Edebiyatı

Akşemseddin’in oğlu olan Hamdullah Hamdî (1449-1503)’nin XV. yüzyıl mesnevi şairleri içinde ayrı bir yeri vardır. İyi bir öğrenim görmüş olan şair, bir süre Bursa’da Çelebi Mehmed medresesinde müderrislik yaptıktan sonra Göynük kasabasına çekilmiş, eser yazarak kanaatkârane yaşamış ve orada ölmüştür.

Hamdî’nin şiirlerinde tasavvufun etkisi görülmekle birlikte mutasavvıf bir şair değildir. Hamdî’nin Divan ve Hamse’si vardır. Hamse’sindeki mesneviler, Yûsuf u Züleyhâ, Leylâ ve Mecnûn, Mevlid, Kıyafet-nâme ve Daha Fazlasını Oku

Hafız Halil Hakkında Bilgi-Halîl ibni İsmâîl bin Şeyh

Kerim Usta -Yüzyıllara Göre Divan Edebiyatı

Doğum tarihi tam olarak belli olmayan Hâfız Halil’in künyesi Halîl ibni İsmâîl bin Şeyh’tir.Hayatına ait bilgiler ise dedesine ait olan menkıbeleri anlattığı Menâkıb-ı Şeyh Bedreddîn adlı eserde çok az mevcuttur.Dedesi Şeyh Bedreddîn’in ölümünden sonra Edirne’ye yerleşmiş ve Câmî-i Kebîr’e imam olmuştur.Bu esnada Mollâ Hüsrev isimli bir zâtın hizmetinde bulunmuştur.O sıralarda bir serserinin öldürülmesi hadisesi üzerine o da hapse atılmış, hapisten çıktıktan sonra önce Bursa’ya ardından Göynük’e gitmiştir. Orada Akşemseddîn’e tabi olmuştur. Bir müddet sonra amcasının kızı Kübrâ ile evlenmiştir. İsrâîl ve Mahmûd isimli iki oğlan ile bir de kız çocuk sahibidir. Kosova Savaşı (851/1448) sırasında II. Murâd’ın (öl. 855/1451) iltifat ettiği Hâfız Halîl ordu imamlığı yapmıştır. Hocası Akşemseddîn’in maiyetinde İstanbul’un fethine katılmıştır. İstanbul’un fethinden sonra gördüğü bir rüya Daha Fazlasını Oku

Elvan-ı Şirazi Hakkında Bilgi

Kerim Usta -Yüzyıllara Göre Divan Edebiyatı
Hayatı hakkında kaynaklarda yeterli bilgi bulunmasa da,Orhan Gazi zamanında Anadolu’ya yerleşen Türkleşmiş İranlı bir aileye mensup bulunduğu ve ataları Şîrazlı olduğundan Şîrâzî nisbesiyle tanındığı ileri sürülmektedir.

Şeyh Elvan-ı Şirazî, Mahmud Şebüsteri’nin Gülşen-i Râz adlı Farsça eserini 1426’da Türkçeye tercüme ederek II. Murad’a sunmuştur. Tercüme-i Gülşen-i Râz’ı tamamladığı 829 (1426) yılında elli yaşında olduğunu bildirmesinden hareketle (Süleymaniye Ktp., Mihrişah Sultan, nr. 173, vr. 7a) 779’da (1377) doğduğunu söylemek mümkündür.Elvân-ı Şîrâzî’nin ölüm tarihi de belli değildir.

Gülşen-i Râz’ın Farsça aslı 1000 beyit olduğu halde çevirisi 3000 beyte yakındır. Mefâ’îlün mefâ’îlün fe’ûlün Daha Fazlasını Oku

Derviş Şemseddin Hakkında Bilgi

Kerim Usta -Yüzyıllara Göre Divan Edebiyatı
Hayatı hakkında kaynaklarda yeterli bilgi yoktur. Latîfî Seferihisar’dan, Âşık Çelebi ve Kâtib Çelebi ise İran bölgesinden (Acem’den) geldiğini söylemektedirler. Her üç kaynaktan ve eseri Dehmurg’dan anlaşıldığına göre Yavuz Sultan Selim zamanında (1512-1520) eser vermiştir. Latîfî, “Ol ahd-i hümâyûnun âhirlerinde âhirete gitmiştir” (Tezkire, s. 209) demekle Yavuz Sultan Selim devrinin son yıllarında vefat ettiğine işaret etmektedir. Dehmurg adlı mesnevisini 919’da (1513) nazmettiğine göre bu tarihte hayatta olduğu kesindir.

Sade bir dile sahip olan Derviş Şemseddin şiirlerinde zaman zaman realist tasvirlere de yer vermiştir. Latîfî ve Âşık Çelebi’nin tezkirelerinde yer alan birkaç şiiri dışında mevcut olduğu ileri sürülen divanı henüz ele geçmemiştir.

Şairin günümüze ulaşan tek eseri Dehmurg’dur. Mesnevi tarzında ve aruzun “fâilâtün fâilâtün fâilün” kalıbıyla yazılmış olan eser sembolik bir hikâye olup 710 beyit civarındadır. Vasfi Mahir Kocatürk’le Fahir İz’in ve bunlardan naklen bazı kaynakların ileri sürdüğü gibi eserin 909 (1503) yılında yazıldığını kabul etmek mümkün Daha Fazlasını Oku

Cemali Hakkında Bilgi

Kerim Usta -Yüzyıllara Göre Divan Edebiyatı
Şeyhî’nin yeğeni olan Cemâlî, Fatih dönemi şairlerinden olup Akşehirlidir. 1410 yılına yakın bir tarihte doğduğu ve II. Bayezid’in saltanatının son yıllarında vefat ettiği göz önüne alınırsa, uzun bir ömür sürmüş ve bu üç padişah döneminde şiirler yazmıştır. Şeyhî’nin Hüsrev ü Şîrîn adlı mesnevisine zeyl yazmıştır. Gülşen-i Uşşâk adlı mesnevisini 1446 yılında yazan şairin Miftahü’l-Ferec mukaddimesinde yer alan,

Şâh içün düzmiş idüm bir hoş kitâb
Kim safâ bulurdı andan şeyh ü şâb
….
Anı tertîb eyledüm Sultân içün
Bunı tertîb it Mehemmed Han içün

şeklindeki beyitlerinden saraya yakın bir şair olduğu anlaşılmaktadır. Fetihten sonra İstanbul’a gelen şair, yazdığı kaside ve kıtalarında İstanbul’u n fethini anlatmış ve Fatih Sultan Mehmed’i övmüştür. Kasidelerinin yanında gazel ve kıtalarında da övgüye yer veren Cemâlî, sevgili ve aşk konulu gazeller de yazmıştır. Cemâlî’nin Daha Fazlasını Oku

Şeyyad Hamza Hakkında Bilgi

Kerim Usta -Yüzyıllara Göre Divan Edebiyatı
Hayatı hakkında yeterli bilgi bulunmayan Şeyyâd Hamza’nın son araştırmalara göre XIII. yüzyılın son çeyreğinde doğduğu tespit edilmiştir. Fuad Köprülü, başta Latifî Tezkiresi olmak üzere bazı kaynaklarda Nasreddin Hoca ile görüşüp konuştuğu belirtildiği için önceleri on üçüncü yüzyıl şairlerinden olduğunu kabul etmiştir. Fakat son çalışmalar şairin 1348 yılında Akşehir civarında çıkan ve etrafı kasıp kavuran bir veba salgınını yaşadığını ve iki Daha Fazlasını Oku

Emîr Alî oğlu Pîr Mahmûd

Kerim Usta -Yüzyıllara Göre Divan Edebiyatı
14.yy ikinci yarısında yaşayan şair Emîr Alî oğlu Pîr Mahmûd (Pîr Mahmûd bin Pîr Alî)’un bilinen tek eseri Bahtiyâr-nâme isimli mesnevîsidir.Doğum ve Ölüm yılları hakkında bilgi bulunamamıştır. Kaynakların verdiği bilgilere göre 2975 beyitten oluşan eser, aruzun “mefâ’îlün mefâ’îlün fe’ûlün” kalıbıyla yazılmıştır. Konusu bakımından hem dinî-tasavvufî hem de aşk konulu mesnevîlerden farklı olan metin, ibret verici ilginç dokuz hikâyeden oluşmaktadır. Ahlakî nasihatlere de yer verilen manzume boyunca araya farklı kalıplarla söylenmiş gazeller yerleştirilmiştir. Eser, Kelile ve Dimne ile Daha Fazlasını Oku