Etiket: alfabe

Tarihte Türklerin Kullandığı Yazı ve Alfabeler

Tarihte Türklerin Kullandığı Yazı ve Alfabeler

Asya dahil olmak üzere üç kıtada farklı dönemlerde yaşayan gelmiş Türkler içinde bulundukları toplumlarda birçok yazı sistemini kullanmışlardır. Bu yazı sistemlerinden en sık ve en uzun süreyle kullanılanlar aşağıda sıralanamıştır.

  • Göktürk Yazısı : 38 harften oluşan Göktürk alfabesinde 5 ünlü bulunmaktadır.
  • Mani Yazısı : Toplam 34 işaretten meydana gelen bu yazı sistemi, ünlü işaretleri bakımından yetersizdir. Tüm ünlüler, (a, u, ve i)’yi karşılayan sembollerle işaretlenmiştir.

  • Soğut Alfabesi : 22 işaretten oluşan bu alfabenin ünsüz sistemi Türkçe için çok yetersiz kalmıştır. Bünyesinde 3 (Daha Fazlasını Oku)

Türklerin Alfabeleri

Tarih boyunca Türkler kadar alfabe değiştirmiş başka bir ulus, ya da Türk dili kadar değişik alfabelerle yazılmış ve yazılmakta olan başka bir dil yoktur denilebilir. Gerçekten, belgelerle izleyebildiğimiz tarihi boyunca, Türk dilinin değişik dönem ve çevrelerde Göktürk, Soğd, Uygur, Mani, Brahmi, Süryani, Arap, Grek, Ermeni, İbrani, Latin ve Slav alfabeleri gibi başlıca 12 alfabe ile yazılmış ve yazılmakta olduğunu biliyoruz. Eski Türk alfabeleri içinde, belirli tarihsel dönemlerde ve belirli çevrelerde dar ölçüde kullanılmış olan Sogd, Mani, Brahmi, Süryani, Grek, Ermeni ve İbrani alfabeleri bir yana bırakılsa bile, tarih boyunca Türklerin kullandığı alfabeler yine de 5’i bulur:

Göktürk
Uygur
Arap
Slav
Latin

Türk dilinin kadar değişik alfabelerle yazılmış ve yazılmakta olması, Türk ulusunun göçler ve fetihler nedeniyle çok geniş bir coğrafi alana yayılmış, türlü uygarlık çevrelerine girip çıkmış ve değişik din ve kültürleri benimsemiş olmaları ile açıklanabilir. Bu yazımızda, bugünkü bilgilerimize göre Türkçenin yazımı için kullanılmış ilk alfabe olan Göktürk alfabesinden başlayarak, bugüne kadar kullanılmış ve kullanılmakta olan bütün bu alfabeleri kısaca tanıtmak istiyoruz. (Daha Fazlasını Oku)