Hoca Ahmed Yesevi Hakkında Bilgi

Yayım tarihi

En son Güncelleme tarihi ve güncelleyen: 14 Mart 2021 Kerim Usta

Hoca Ahmed Yesevi Hakkında Bilgi
İlk Türk Mutasavvıfı” olarak kabul edilen Ahmed Yesevî, Türkistan’ın Sayram kasabasında (1093?) doğdu. Sayram’ın tanınmış şahsiyetlerinden olan babası, kerametleri ve menkıbeleriyle tanınan ve Hz. Ali soyundan geldiği kabul edilen Şeyh İbrâhim adlı bir zattır. Annesi ise Şeyh İbrâhim’in halifelerinden Mûsâ Şeyh’in kızı Ayşe Hatun’dur. ilk eğitimini babası Şeyh İbrahim’den almıştır. Fakat küçük yaşta anne ve babasının vefat etmesi sonrası Arslan Baba’nın Mürşidi olmuştur.  Arslan Baba’nın vefatının ardından Buhara ve Semerkant’a gitmiş, Semerkant’ta Yusuf Hamedâni’ye intisap etmiştir.

Yusuf Hamedâni’nin vefatından bir süre sonra Türkistan’a dönmüştür. Kaynağını Kur’an ve sünnetten alan ve kendi adıyla anılan Yesevîyye’yi kurmuştur. Anadili Türkçe ile söylediği hikmetlerle güzel ahlak, aşk ve barış dini olan İslamiyet’i anlatmış; yetiştirdiği dervişler geniş bir coğrafyaya yayılarak İslâmiyete hizmet etmiştir. Ahmed Yesevî’den önce Türk sufisi yetişmiş olmakla beraber Ahmet Yesevî ile birlikte “Türkçe bir aşk, irfân ve manâ dili olarak” karşımıza çıkar.

1166-67’de vefat ettiği kabul edilmektedir, türbesi XIV. yüzyılda Emir Timur tarafından yaptırılmıştır. Ahmed Yesevî’nin türbesi civarına gömülmek bozkır göçebeleri için ayrı bir değer taşır. Bu sebeple birçok kişi daha hayattayken türbe civarında toprak satın alarak kabirlerini hazırlarlar. Hatta kışın ölen bir kimse keçeye sarılarak ağaca asılır ve bahara kadar bekletilir; bahar gelince götürülüp Ahmed Yesevî’nin türbesi civarına defnedilir.

Rivayetlere göre Hz. Peygamberin emaneti olan hurma Arslan Bab tarafından kendisine ulaştırılmış, yedi yaşına kadar pek çok manevi rütbe kazanmış, Yesevî adlı hükümdarın isteğiyle Karaçuk dağının ortadan kalkması için dua etmiş, geçimini kaşık ve kepçe yontarak sağlamış, Peygambere hürmeten altmış üç yaşına geldiğinde yer altında bir halvethane kazdırarak yüz yirmi, yüz yirmi beş veya yüz otuz üç yaşında vefat edene kadar kalan ömrünü bu halvette geçirmiştir. Kendisinin şeriata uymadığını düşünenlere karşı Cuma namazlarını Cami-i Ezher’de kılmış, oğlunu katledenlere arada düşmanlık olmasın diye atını ve kızını vermiştir.

Kerametleri vefatından sonra da devam etmiş, Buhara seferinde Türkistan’da bulunduğu sırada Timur’un rüyasına girmesi üzerine Timur türbesini yaptırmıştır. Mansûr Ata, Saîd Ata, Sûfî Muhammed Dânişmend ve Süleyman Bakırgânî/Hakîm Ata en meşhur halifeleridir.

Eserleri:

Dîvân-ı Hikmet,
Fakrnâme,
Risâle der-Âdâb-ı Tarîkat
Risâle der-Makâmât-ı Erba’în

Kaynak:
Kastamonu Üniversitesi İlahİyat fakültesi 5. uluslararası Şeyh Şa’ban-i velî sempozyumu-Yesevîlik
Ahmed Yesevî Menkibelerinde Metaforik Anlatım-Gülten KÜÇÜKBASMACI
Hoca Ahmed Yesevi-Seçme Makaleler- Ahmed Yesevî-Kemal Eraslan

Kerim Usta Yayımladı.

Herkesin bir yaşama nedeni var. Benimki ise bir "Sevda"...

Yorum Gönderin

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir