Diplomasi’de Manda Nedir?


Son Güncelleme Zamanı:

Fransızca bir kelime olan Manda’nın anlamı yetki ve görev olarak tanımlanabilir.Sömürgeciliği kaldırmak için düşünülmüş ama sömürgecilikten hiç bir farkı olmadığı ilerleyen yıllarda ortaya çıkmıştır.Sistemin çalışmasını kısaca tanımlayacak olursak;”az gelişmiş ülkelere müdahele edip kendi kendini yönetibilecek konuma gelene kadar bazı büyük devletlere verilen yetkidir.”diyebiliriz.Bu şekilde az gelişmiş Ülkeler resmen pay edilir hale gelmiştir.Bugün bile manda tarafından o zamanlarda yönetilen ülkelerde zamanımızda halen sorunların devam etmesi ilginçtir.

İlk kez 1919 yılında Pariste toplanan Paris Barış konferansında gündeme gelen Manda 28 Haziran 1919 yılında Milletler Cemiyeti Sözleşmesinin 22.Maddesinde resmen kabul edilmiştir.Buna göre A.B.ve C şeklinde üç çeşit manda vardır.

A Sınıf Mandalar:Özellikle Osmanlı İmparatorluğu’ndan ayrılan arap ülkeleridir.Bunlar;
* Irak Mandası (Büyük Britanya )
* Filistin Mandası(Büyük Britanya )
* Suriye Mandası (Fransa)
* Ürdün (İngiltere)

B Sınıfı Mandalar:
* Almanya’nın Afrikada ki sömürgeleridir.
* Tanganika (Büyük Britanya)
* Ruanda-Urundi(Belçika)
* Kamerun (Britanya-FransaOrtaklığı)
* Togoland (Britanya-FransaOrtaklığı)

C Sınıfı Mandalar:
* Güneybatı Afrika
* Bazı Adalar

Türkiye’yi de bu manda sistemine oturtmak için çalışmalar başlatıldı.Hatta Amerikan Mandasına bağlanılması düşünülmekteydi.O zamanki Erzurum ve Sivas Kongrelerinde bir kısım delegeler mandaya geçmenin daha uygun olacağını iddia etselerde kararlarda siyasi bir tavırla ne evet ne de hayır denilerek o zamanki Amerika’da ki Başkan Wilson ile Senato arasında ki anlaşmamazlık sayesinde devredışı kalmıştır.

 

Yazar Kerim Usta

Herkesin bir yaşama nedeni var. Benimki ise bir "Sevda"...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir