Baykal Gölü Hakkında Bilgi

Yayım tarihi

En son Güncelleme tarihi ve güncelleyen: 16 Ekim 2019 Kerim Usta

Baykal Gölü Hakkında Bilgi

Orta Sibirya’nın biraz güneyinde yer alan dünyanın en derin gölü. Büyüklük bakımından dünyada sekizinci sıradadır. Yüzölçümü 31.722 km2, uzunluğu 640 km, genişliği 30 ile 100 km arasında değişir. En derin yeri 1741 metredir ki, bu derinliğin 1286 metresi deniz seviyesinden aşağıda bulunmaktadır. Gölün üzerinde uzandığı derin çukur, tektonik olup, kırılma ile meydana geldiği söylenmektedir. Yüzeyi deniz seviyesinden 486 m yukarıdadır. Türkçe sayılan Baykal kelimesi, “zengin göl” anlamındadır. Göl kıyıları Türkler tarafından çok eskilerden beri iskan edilmiş, ihtimalen,Bayırkular (Türk boyu) burada oturmuştur. Ayrıca Tatarcada (Bayakhal= Büyük deniz) anlamındadır. Ruslar da buraya Sviatoj More, yani Kutsal Deniz derler.
Asya’nın en önemli göllerinden olan Aral şu sıralarda susuzluk çekerken, Baykal’a yaklaşık 330 irili ufaklı nehir ve çay dökülmekte. Karların eridiği ve şiddetli yağışların olduğu zamanlarda Baykal’ı besleyen akarsu sayısı 500’e varıyor. Baykal’ın suyunun tamamına yakını (yüzde 82.7) bu akarsularla sağlanıyor.

Baykal, dünyanın en derin gölü; derinliği ortalama 750 metre. İlk olarak Rus araştırmacı Vere Şagin tarafından 1930’lu yıllarda ölçüm çalışmaları yapılmış. 1959 yılında manyetik verici kullanarak Baykal Limnoloji Enstitüsü tarafından Baykal’ın en derin yeri bin 620 m. olarak tesbit edilmiş. Günümüz teknolojisiyle yapılan ölçümlerde bu derinlik bin 637 m.’ye ulaştırılmış. Gölün en derin yeri deniz seviyesinden bin 181 metre aşağıda.

Baykal’ın kızı

Irmaklar sadece Baykal’a akmıyor, Baykal’dan doğan, kaynağı Baykal olan nehirler de var; Angara nehri gibi. Angara, çevre insanı tarafından Baykal’ın kızı diye adlandırılıyor. Baykal’dan çıkıp İrkutsk şehrinin içinden geçiyor. Nehir üzerinde kurulan bir hidroelektrik santrali, Baykal gölünün su seviyesinin 1 metre yükselmesine sebep olmuş.

Baykal’ın çevresi deprem bölgesi olarak biliniyor. Kıyılarının uzunluğu 2000 km olan Baykal’ın etrafında yılda yaklaşık 2000 civarında yer sarsıntısı olmakta. Bu sarsıntılar küçük şiddette ve sadece sismograf ile tesbit ediliyor. Fakat 10—12 yılda bir richter ölçeğine göre 5—6 şiddetinde, 20—25 yılda bir de 7—9 şiddetinde büyük yer sarsıntıları oluyor. Bu sarsıntılardan en şiddetli ve hasar verici olanları 1862 ve 1959 yılında meydana gelenleri. Bunlardan ilki 10—11 şiddetinde olmuş ve kuzey Baykal coğrafyasını yerle bir etmiş. İkinci deprem 9.5 şiddetinde olmuş, yine aynı bölgede meydana gelmiş.

Baykal gölü ve çevresinde ekim, kasım ve aralık aylarında, daha doğru bir ifadeyle gölün donmaya başladığı aylarda ortalığı beyaz bir duman kaplar. Her yıl 21 Aralık’ta donmaya başlayan Baykal gölü takvimler 16 Ocak’ı gösterdiğinde tamamen bir buz kütlesine dönüşmüştür. İşte o zaman göz alabildiğine uzanan kristal ovayı seyretme zamanıdır. Gölün güney kesimleri daha geç donmaya başlayıp daha geç erir. Güney kesimler yılın 4—4.5 ayı buzlarla kaplı iken, kuzey kısımları 6—6.5 ay buz deryasıdır.

Baykal’ın çevresinde Türk kavimlerinin yaşadığı ve buraya 7. ve 8. yy’dan itibaren Moğol dilleri grubundan kabilelerin yerleşmeye başladığı bilinmekte. Bir görüş de Türkçe’nin değişik lehçelerini konuşan Türk boylarının buradan Sibirya’ya, Altaylar’a ve Orta Asya’ya yayıldıkları şeklinde.

Günümüzde Baykal gölü kıyılarındaki kasaba ve köylerde 65 bine yakın insan yaşıyor. bununla birlikte Baykal’ın turistik yönü gelişmiş; göl çevresine her yıl gelen yerli—yabancı turist sayısı yarım milyonu buluyor.

Yazar: Ergunca

Herkes Cennete Gitmek İster ama Hiç Ölmeden Cennete Gidilir mi?

Yorum Gönderin

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir