Son Güncelleme Zamanı:

Devamı var:

Cisru Şugûr: Halep Vilayet ve Sancağı’nda Halep’in 115 km Batı yönünde ve Nuseyrîler ile meskûn bir dağın eteğinde Asî nehri üzerinde bir kaza merkezidir[39].

Hârim: Halep Vilayet ve Sancağı’nda kaza merkezi bir kasabadır. Hârim’in 184 köyü vardır. Hırman’dan Harim denilmiştir. Halep yakınlarında bir beldedir[40].

Maarrâtü’n-Nûmân: Halep Vilayeti’nde ve Sancağı’nda kaza merkezi bir kasabadır. Halep ile Hama arasında ana yol üzerinde olup, Halep’e 84 km mesafededir[41].

Câber Kalesi: Kuzey Suriye’de Fırat nehrinin orta kıyısında, Sıffîn karşısında Rakka yakınlarında bir kale harabesidir. Âşık Paşa-zâde’nin ifadesine göre “Türk Mezarı” denen bu yer, Anadolu Selçuklu-Türk Devleti’nin kurucusu Süleyman Şah b. Kutalmış’ın 5 Haziran 1086 tarihinde Halep civarındaki şahadetinin hatıratıdır. Söz konusu bu mezar Câber Kalesi olarak bilinen mekândadır. Süleyman Şah, Anadolu fâtihi bu mekân da metfundur.

Türk Mezarı; Osmanlı Devleti’nin kurucusu Osman Bey’in büyük büyük babası Süleyman Şah’ın Fırat’ı geçerken boğulup buraya defnedildiği yer sayılmaktadır. Bu mezarı II. Abdulhamid Han (1876-1908) mükemmel olarak yeniden yaptırmıştır. Caber Kalesi bugün Türkiye hududundan 100 km kadar uzakta, Suriye arazisinde olmasına rağmen, orası Türk toprağı sayılmış ve burada muhafızlar bulundurmak ve bayrak çekme hakkını Türkiye Cumhuriyeti almıştır[42]. Halep ve çevresi bin yılı aşkın bir zamandır Türkmen toprakları olma özelliğini Türk kültürü ile yoğrulmuş bir bölge olarak sürdürmektedir.

KAYNAKLAR:

– Abdurrahman Şeref, Coğrafya-yı Umûmî, Karabet Matbaası, 3. Baskı, İstanbul, 1895.

– Ahmet Rifat, Lügat-i Tarihiye ve Coğrafiye, C.I-VII, Mahmut Bey Matbaası, İstanbul, 1895.

– Ali Cevâd, Memâlik-i Osmaniyye’nin Tarih ve Coğrafya Lügati, C. I-IV, Mahmut Bey Matbaası, İstanbul, 1895.

-BAYRAKTAR, Hilmi, XIX. Yüzyılda Halep Eyaleti’nin İktisâdî Vaziyeti, Elazığ, 2004.

– ÇAKAR, Enver, XVI. Yüzyılda Halep Sancağı (1516-1566), Elazığ, 2003.

– HARTMANN, Robert, “Caber”, İslam Ansiklopedisi, C. III, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul, 1948.

– İbrahim Peçevî, Târih-i Peçevî, C. I-II, Amire Matbaası, İstanbul, 1281-1283 h,.

– J. Sauvaget, “Halep”, İslam Ansiklopedisi, C. V., Milli Eğitim Basımevi, İstanbul, 1950.

– KILIÇ, Orhan, 18. Yüzyılın İlk Yarısında Osmanlı Devleti’nin İdarî Taksimatı- Eyalet ve Sancak Tevcihatı, Ceren Matbaacılık, Elazığ, 1997.

– KILIÇ, Remzi, Kanuni Devri Osmanlı-İran Münasebetleri (1520-1566), IQ Kültür Sanat Yayınları, İstanbul, 2006.

_____________,Osmanlı Yönetiminde Irak ve Suriye (Tarihi Coğrafyası XIX. Yüzyılda İdari Yapısı), İdeal Kültür Yayıncılık, İstanbul, 2011.

– Mehmet Hikmet, Coğrafya-ı Umrânî, Nişan Berberiyan Matbaası, İstanbul, 1894.

– Safvet Bey, Yeni Resimli ve Haritalı Coğrafya-yı Osmânî, Amire Matbaası, İstanbul, 1913.

-SAMUR, Sebahattin, Suriye Vilayetinin İdarî ve Sosyal Yapısı (1840-1908), (Basılmamış Doktora Tezi), A.Ü.S.B.E., Ankara, 1989.

– Şemseddin Sami, Kâmûs’l-Âlâm, C. I-VI, Mihran Matbaası, İstanbul, 1889-1898.

-Yâkut b. Abdullah El-Hamavî, Mu’cemu’l-Buldân, C. I-II, Beyrut Kitabevi, Beyrut, 1968.

– YAZICI, Tâlib, “Halep”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, C. 15, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, İstanbul, 1997.

– YÜKSEKOĞLU, Kadriye, Şükrî-i Bitlîsî ve Selim-nâmesi, (Mısır Seferi), (Basılmamış Lisans Tezi), Kayseri, 1988.

– Zekeriyya El-Kazvînî, Âsaru’l-Bilâd ve Ahbaru’l-İbâd, Sâdır Kitabevi, Beyrut 1969.

*Erciyes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Bölüm Başkanı, kilicremzi@gmail.com

[1]Yâkut b. Abdullah El-Hamavî, Mu’cemu’l-Buldân, C. II, Beyrut Kitabevi, Beyrut, 1968, s. 282; Zekeriyya El-Kazvînî, Âsaru’l-Bilâd ve Ahbaru’l-İbâd, Sâdır Kitabevi, Beyrut 1969, s. 183.

[2] Hamavî, a.g.e., C. II, s. 282; Fazla bilgi için aynı yere bakınız.

[3] Tâlib Yazıcı, “Halep”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, C. 15, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, İstanbul, 1997, s. 239-240.

[4]Ahmet Rifat, Lügat-i Tarihiye ve Coğrafiye, C. III, Mahmut Bey Matbaası, İstanbul, 1895, s. 164; Ali Cevâd, Memâlik-i Osmaniyye’nin Tarih ve Coğrafya Lügati, C. I, Mahmut Bey Matbaası, İstanbul, 1895, s. 232.

[5] Şemseddin Sami, Kâmûs’l-Âlâm, C. III, Mihran Matbaası, İstanbul, 1889-1898, s. 1971.

[6] Sami, a.g.e., C. III, s. 1971; Cevâd, a.g.e., C. I, s. 333–334.

[7] Cevâd, a.g.e., C. I, s. 333; J. Sauvaget, “Halep”, İslam Ansiklopedisi, M.E.B., İstanbul, 1950, C. V, s. 118.

[8]Abdurrahman Şeref, Coğrafya-yı Umûmî, Karabet Matbaası, 3. Baskı, İstanbul, 1895, s.185; Rifat, a.g.e., C. III, s. 165; Cevâd, a.g.e., C. I, s. 335–336.

[9] İbrahim Peçevî, Târih-i Peçevî, C. I-II, Amire Matbaası, İstanbul, 1281-1283 h., C. I, s. 306; Remzi Kılıç, Kanuni Devri Osmanlı-İran Münasebetleri, IQ Yayıncılık, İstanbul, 2006, s. 317-318.

[10] J. Sauvaget, a.g.md., C. V, s. 122.

[11] Sami, a.g.e., C. III, s. 1971.

[12] Sami, a.g.e., C. III, s. 1972.

[13]Safvet Bey, Yeni Resimli ve Haritalı Coğrafya-yı Osmânî, Amire Matbaası, İstanbul, 1913, s. 190.

[14] Sami, a.g.e., C. III, s. 1972: Bugünkü sınırlarımız içerisinde kalan Urfa ve Maraş sancaklarını ve topraklarını ele almayıp, Türkiye sınırları dışındaki yerleri inceleyeceğiz.

[15] Şeref, a.g.e., s. 184.

[16] Sami, a.g.e., C. III, s. 1974.

[17] Sami, a.g.e., aynı yer.

[18] Kadriye Yüksekoğlu, Şükrî-i Bitlîsî ve Selim-nâmesi, (Mısır seferi), (Basılmamış Lisans Tezi), Kayseri, 1988, s. 27.

[19] Sami, a.g.e., C. III, s. 1974.

[20] Hilmi Bayraktar, XIX. Yüzyılda Halep Eyaleti’nin İktisâdî Vaziyeti, Elazığ, 2004, s. 19-20.

[21] Enver Çakar, XVI. Yüzyılda Halep Sancağı (1516-1566), Elazığ, 2003, s. 24.

[22] Çakar, a.g.e., s. 30.

[23]Orhan Kılıç, 18. Yüzyılın İlk Yarısında Osmanlı Devleti’nin İdarî Taksimatı- Eyalet ve Sancak Tevcihatı, Ceren Matbaacılık, Elazığ, 1997, s. 56.

[24] Sebahattin Samur, Suriye Vilayetinin İdarî ve Sosyal Yapısı (1840-1908), (Basılmamış Doktora Tezi), A.Ü.S.B.E., Ankara, 1989, s. 34.

[25] Sami, a.g.e., C. III, s. 1974; Cevâd, a.g.e., C. I, s. 336.

[26] Cevâd, a.g.e., C. I, s. 336.

[27] Mehmet Hikmet, Coğrafya-ı Umrânî, Nişan Berberiyan Matbaası, İstanbul, 1894, s. 238.

[28] Remzi Kılıç, Osmanlı Yönetiminde Irak ve Suriye (Tarihi Coğrafyası XIX. Yüzyılda İdari Yapısı), İdeal Kültür Yayıncılık, İstanbul, 2011, s. 128-129.

[29] Rifat, a.g.e.; Söz konusu eserin bütün ciltlerinden yapılan tarama sonucu, Halep Vilayeti’ne bağlı olan Maraş ve Urfa Sancağı ile bugün Türkiye sınırları içerisinde olmayıp eskiden Halep’e bağlı olan yerler verilmiştir.

[30] Bayraktar, a.g.e., s. 24.

[31] Sami, a.g.e., C. III, s. 2294; Cevâd, a.g.e., C. II, s. 413; Rifat, a.g.e., C. III, s. 299.

[32] Cevâd, a.g.e., C. II, s. 413; Rifat, a.g.e., C. III, s. 299; Sami, a.g.e. , C. III, s. 2294.

[33] Şeref, a.g.e., s. 186; Sami, a.g.e., C. III, s. 2294.

[34] Cevâd, a.g.e., C. I, s. 114; Sami, a.g.e., C. II, s. 1177.

[35] Şeref, a.g.e., s. 186.

[36] Sami, a.g.e., C. II, s. 814.

[37] Sami, a.g.e., C. VI, s. 4440; Cevâd, a.g.e., C. III, s. 781.

[38] Cevâd, a.g.e., C. I, s. 278.

[39] Cevâd, a.g.e., C. I, s. 290.

[40] Cevâd, a.g.e., C. I, s. 317.

[41] Kazvînî, a.g.e., s. 272, Hamavî, a.g.e., C. V, s. 156; Cevâd, a.g.e., C. III, s. 761.

[42] R. Hartmann, “Caber”, İ.A., C. III, s. 1-2.

Lütfen Dikkat:Konu uzun olduğu için  sayfalara bölünmüştür. Bu sizin daha hızlı olarak konuya erişebilmenizi sağlayacaktır. Devamı için Tıkladığınızda sonraki sayfaya gidebilir veya sayfa numaraları ile seçim yapabilirsiniz.Aşağıda verilen link ise sizi yazının başlangıcına getirecektir.

Yazar Kerim Usta

Herkesin bir yaşama nedeni var. Benimki ise bir "Sevda"...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir