Etiket arşivi: TBMM

FETHİ OKYAR KİMDİR…..?

04Ali Fethi Okyar (d. 29 Nisan 1880, Pirlepe – ö. 7 Mayıs 1943, İstanbul), Türk asker ve siyaset adamı. Cumhuriyeti kuran öncü kadro içinde yer almış, Başbakanlık ve TBMM Başkanlığı yapmış, Atatürk’ün talimatıyla kurulan muhalefet partisi Serbest Cumhuriyet Fırkası’nı yönetmiştir. Yaşamı boyunca Mustafa Kemal Atatürk’ün en yakın kişisel arkadaşlarından biri olmuştur.1880’de bugün Makedonya’da bulunan Pirlepe’de doğdu. 1898’de Harbiye Mektebi’ne girdi ve 1900’de Piyade Teğmen rütbesiyle mezun oldu. 1904’te Kurmay Yüzbaşı olarak Selanik’te bulunan 3’üncü Ordu emrine verildi. Burada İttihat ve Terakki Cemiyetine katılarak, 1908 Devrimi’ni hazırlayan kadro içinde yer aldı. 1908’de binbaşılığa yükseltilerek Selanik Jandarma Subay Okulu Komutanlığına getirildi.

12 Ocak 1909’da Paris Askeri Ataşesi oldu. 3 Temmuz 1911’de Arnavutluk Harekâtında İşkodra Müretteb Kuvvetler Kurmay heyetine atandı. 6 Ekim 1911’de Enver Bey ve Mustafa Kemal ile birlikte Trablusgarp’a gelerek savunma kuvvetlerinde görev aldı.

Osmanlı Meclis-i Mebusanı’nın II. Dönemi için 13 Nisan 1912’de yapılan seçimde Manastır Milletvekili oldu. Meclisin kapatılmasından sonra orduya dönerek 17 Kasım 1912’de Çanakkale Boğazı Müretteb Kuvvetler Kurmay Başkanlığına atandı. 13 Ekim 1913’te Sofya Elçisi oldu. Aynı dönemde askeri ataşe olarak Sofya’da bulunan Mustafa Kemal’le dostluğu burada pekişti. Meclis-i Mebusan’ın III. Döneminin son yılında 8 Aralık 1917’de İstanbul Milletvekili seçilerek elçilik görevinden ayrıldı.

İttahat ve Terakki’nin düşmesinden sonra 14 Ekim 1918’de kurulan Ahmet İzzet Paşa hükümetinde Dahiliye Nazırı oldu. 8 Kasım’da eski rejim ileri gelenlerinden Talat, Enver, Cemal ve Sait Halim Paşaların yurt dışına kaçışına İçişleri Bakanı olarak engel olamamakla suçlanması, Ahmet İzzet Paşa kabinesinin istifasına neden oldu. 1 Kasım – 21 Aralık 1918 tarihleri arasında Mustafa Kemal ile birlikte Minber gazetesini çıkardı. İttihatçı gizli örgüte mensup olduğu iddiasıyla 10 Mart 1919’da tutuklandı, 2 Haziran 1919’da Malta’ya sürgüne gönderildi. Malta sürgünlüğü 30 Mayıs 1921’de serbest bırakılmasıyla sona erdi.
15 Ağustos 1921’de İstanbul Milletvekil olarak TBMM 1. Dönem’e katıldı. 10 Ekim 1921-4 Ekim 1922 arasında Dahiliye Vekilliği yaptı. TBMM 2. Dönem’de yeniden İstanbul Milletvekili seçildi. 14 Ağustos 1923’ten cumhuriyetin ilanına kadar İcra Vekilleri Heyeti Reisliği ve Dahiliye Vekilliği yaptı. Fethi Bey kabinesinin istifasına yol açan siyasi olaylar, 29 Ekim 1923’te bir anayasa değişikliği ile Cumhuriyet’in ilanına neden oldu.

Cumhuriyetin ilanından hemen sonra, 1 Kasım 1923’te TBMM Başkanı seçildi. 1 Kasım 1924’te yine Başkan seçildi. Ancak aynı ay içinde Kâzım Karabekir ve Ali Fuat Paşaların liderliğinde bir grup milletvekilinin Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası adıyla muhalif bir parti kurmaları üzerine 22 Kasım 1924’te İsmet Paşa yerine Başbakanlığa getirildi. Bu atamada, sertlik yanlısı olarak tanınan İsmet Paşa’ya karşılık Fethi Bey’in ılımlı ve uzlaşmacı kimliği rol oynadı. Ancak üç ay sonra Doğu’da Şeyh Said İsyanı’nın patlak vermesi üzerine uzlaşma politikası iflas etti. 2 Mart 1925’te hükümet istifa etti, İsmet Paşa yeniden başbakan oldu. Aynı gün ilan edilen Takrir-i Sükûn Kanunu ile ülke çapında muhalefet susturuldu. Terakkiperver Fırka kapatıldı. Fethi Bey Paris Büyükelçiliğine atanmayı isteyerek Türkiye’den uzaklaştı.

FETHİ OKYAR KİMDİR…..? yazısına devam et

36 defa görüntülendi

1924 ANAYASASI

tbbm1

20 Nisan 1924’te yürürlüğe giren 1924 Anayasası Teşkilât-ı Esasîye Kanunu’nu yürürlükten kaldırmıştır. Birkaç önemli değişiklikle (Altı ilkenin eklenmesi, devletin dininin İslam olduğuna dair ibarenin kaldırılması ve kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkının verilmesi gibi) 1961’e dek yürürlükte kalmıştır. 1 Ekim 1945’te içeriği değiştirilmeden, dili Türkçeleştirilerek yeniden kabul edilmiştir. 27 Mayıs 1960 ihtilalinin ardından, yeni bir anayasa hazırlanarak 1961’de kabul edilmiş ve 1924 Anayasası yürürlükten kalkmıştır.

Madde: Devletin Yönetim şekli Cumhuriyettir.
Madde: Türk Devleti’nin dili Türkçe, başkenti Ankara’dır, (13 Ekim 1923’te başkent olmuştur.)
Madde: Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir. Bu egemenliğin tek temsilcisi TBMM’dir.

Hükümet sistemi yerine kabine sistemi getirilmiştir.

Seçme ve Seçilme hakkı yalnızca erkeklere değil kadınlara da tanınmıştır.

1928 yılında- “Devletin dini islamdır.” ibaresi çıkarılmış

1937 yılında Laiklik ilkesi anayasaya girmiştir.

1924 Anayasası’nın temel özellikleri şunlardır: Cumhuriyet İlkesi: 1924 Anayasası Cumhuriyet ilkesini temel almıştır. Nitekim anayasanın 1. Maddesi “Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir” demektedir. Bu hükümle devletin yönetim şeklinin “cumhuriyet rejimi olduğu” belirtilerek, ülkeyi idare edeceklerin ancak seçim yoluyla bu hakkı elde edebilecekleri kabul edilmiştir.

1924 ANAYASASI yazısına devam et

İSTİKLAL MARŞININ KABULÜ VE MEHMET AKİFİ ANMA

mehmet-akif-ersoy6İstiklâl Marşı, Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin[1] millî marşı. Mehmet Âkif Ersoy tarafından kaleme alınan bu eser, 12 Mart 1921’de Birinci TBMM tarafından “İstiklâl Marşı” olarak kabul edilmiştir.Türk Kurtuluş Savaşı’nın başlarında, İstiklâl Harbi’nin milli bir ruh içerisinde kazanılması imkânını sağlamak amacıyla Maarif Vekaleti, 1921’de bir güfte yarışması düzenlemiş, söz konusu yarışmaya toplam 724 şiir katılmıştır. Kazanan güfteye para ödülü konduğu için önce yarışmaya katılmak istemeyen Burdur milletvekili Mehmet Âkif Ersoy, Maarif Vekili Hamdullah Suphi’nin ısrarı üzerine, Ankara’daki Taceddin Dergahı’nda yazdığı ve İstiklal Harbi’ni verecek olan Türk Ordusu’na hitap ettiği şiirini yarışmaya koymuştur. Yapılan elemeler sonucu Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin 12 Mart 1921 tarihli oturumunda, bazı mebusların itirazlarına rağmen Mehmet Âkif’in yazdığı İstiklal Marşı coşkulu alkışlarla[2] kabul edilmiştir. Mecliste İstiklâl Marşı’nı okuyan ilk kişi dönemin Milli Eğitim Bakanı Hamdullah Suphi Tanrıöver olmuştur.
İSTİKLAL MARŞININ KABULÜ VE MEHMET AKİFİ ANMA yazısına devam et

TBMM KURULUŞU ULUSAL EGEMENLİK VE ÇOCUK BAYRAMI

Türk Milleti, 23 Nisan 1920’de, Mustafa Kemal ATATÜRK’ün önderliğinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’ni kurarak, yeni bir devletin temelini atmış oldu.
Bu tarih, egemenliğin hanedandan alınıp Millete devredilişinin resmen başlangıcını oluşturan bir devrimin tarihidir. Böyle bir devrimin, yüzyıllar boyu, değil gerçekleştirilmesi, hayâl edilmesi bile mümkün değildi. 23 Nisan 1920, sadece TBMM’nin kuruluş günü değildir. Bu gün, aynı zamanda demokratik parlamenter rejimin temelinin de atıldığı gündür. TBMM KURULUŞU ULUSAL EGEMENLİK VE ÇOCUK BAYRAMI yazısına devam et

DÜNDEN BUGÜNE YASAMA DÖNEMLERİ

SeçimlerDönemTarihÜye sayısı
TBMM 1. Dönem23 Nisan 1920 – 11 Ağustos 1923436
1923 genel seçimleriTBMM 2. Dönem11 Ağustos 1923 – 1 Kasım 1927333
1927 genel seçimleriTBMM 3. Dönem1 Mayıs 1927 – 4 Mayıs 1931335
1931 genel seçimleriTBMM 4. Dönem4 Mayıs 1931 – 1 Mart 1935348
1935 genel seçimleriTBMM 5. Dönem1 Mart 1935 – 3 Nisan 1939444
1939 genel seçimleriTBMM 6. Dönem3 Nisan 1939 – 8 Mart 1943470
1943 genel seçimleriTBMM 7. Dönem8 Mart 1943 – 5 Ağustos 1946492
1946 genel seçimleriTBMM 8. Dönem5 Ağustos 1946 – 22 Mayıs 1950503
1950 genel seçimleriTBMM 9. Dönem22 Mayıs 1950 – 14 Mayıs 1954492
1954 genel seçimleriTBMM 10. Dönem14 Mayıs 1954 – 1 Kasım 1957537
1957 genel seçimleriTBMM 11. Dönem1 Kasım 1957 – 27 Mayıs 1960602
27 Mayıs DarbesiMillî Birlik Komitesi27 Mayıs 1960 – 25 Ekim 196138
Kurucu Meclis
(Millî Birlik Komitesi – Temsilciler Meclisi)
6 Ocak 1961 – 25 Ekim 1961
1961 genel seçimleriTBMM 12. Dönem(*)25 Ekim 1961 – 10 Ekim 1965450
1965 genel seçimleriTBMM 13. Dönem(*)22 Ekim 1965 – 12 Ekim 1969450
1969 genel seçimleriTBMM 14. Dönem(*)22 Ekim 1969 – 14 Ekim 1973450
1973 genel seçimleriTBMM 15. Dönem(*)24 Ekim 1973 – 5 Haziran 1977450
1977 genel seçimleriTBMM 16. Dönem(*)13 Haziran 1977 – 12 Eylül 1980450
12 Eylül DarbesiMillî Güvenlik Konseyi12 Eylül 1980 – 6 Aralık 19835
Kurucu Meclis
(Millî Güvenlik Konseyi – Danışma Meclisi)
23 Ekim 1981 – 6 Aralık 1983
1983 genel seçimleriTBMM 17. Dönem24 Kasım 1983 – 29 Kasım 1987400
1987 genel seçimleriTBMM 18. Dönem14 Aralık 1987 – 20 Ekim 1991450
1991 genel seçimleriTBMM 19. Dönem6 Kasım 1991 – 24 Aralık 1995450
1995 genel seçimleriTBMM 20. Dönem8 Ocak 1996 – 18 Nisan 1999550
1999 genel seçimleriTBMM 21. Dönem2 Mayıs 1999 – 3 Kasım 2002550
2002 genel seçimleriTBMM 22. Dönem14 Kasım 2002 – 22 Temmuz 2007550
2007 genel seçimleriTBMM 23. Dönem4 Ağustos 2007 – 12 Haziran 2011550
2011 genel seçimleriTBMM 24. Dönem28 Haziran 2011-550
Cumhuriyet Senatosu
İl grubuSeçimTarih
A grubu1961 senato seçimleri15 Ekim 1961 – 2 Haziran 1968
1968 senato seçimleri2 Haziran 1968 – 5 Haziran 1977
1977 senato seçimleri5 Haziran 1977 – 12 Eylül 1980
B grubu1961 senato seçimleri15 Ekim 1961 – 2 Haziran 1966
1966 senato seçimleri5 Haziran 1966 – 12 Ekim 1975
1975 senato seçimleri12 Ekim 1975 – 12 Eylül 1980
C grubu1961 senato seçimleri15 Ekim 1961 – 7 Haziran 1964
1964 senato seçimleri7 Haziran 1964 – 14 Ekim 1973
1973 senato seçimleri14 Ekim 1973 – 14 Ekim 1979
1979 senato seçimleri14 Ekim 1979 – 12 Eylül 1980

DÜNDEN BUGÜNE YASAMA DÖNEMLERİ yazısına devam et

TBMM’NİN AÇILMASI (23 Nisan 1920)

TBMM’NİN AÇILMASI (23 Nisan 1920)

İtilaf Devletleri’nin İstanbul’u işgal etmesi ve Mebusan Meclisi’nin kapatılması üzerine M.Kemal, bir genelge yayınlayarak Ankara’da olağanüstü yetkilere sahip bir meclisin toplanacağını bildirmiştir.
Genelgede seçim yapılarak her sancaktan 5 delegenin 15 gün içinde Ankara’ya gelmesini istemiştir.
Olağanüstü Yetkilere Sahip Meclis 23 Nisan 1920’de açılmıştır. TBMM’NİN AÇILMASI (23 Nisan 1920) yazısına devam et